Kinh nghiệm của tỉnh Quảng Trị khi sử dụng chỉ số PCI trong hoạt động của HĐND
Cập nhật : 16:23 - 03/12/2018
1. Vai trò, tác động của PCI đối với hoạt động giám sát của HĐND, đại biểu HĐND. 
a) Khái quát thuật ngữ
Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) là sự đánh giá của cộng đồng doanh nghiệp đối với sự quản lý, điều hành của cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương trong việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch và bình đẳng. 
Hội đồng nhân dân gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri ở địa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên. Đại biểu HĐND là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương, chịu trách nhiệm trước cử tri địa phương và trước Hội đồng nhân dân về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đại biểu của mình. Đại biểu Hội đồng nhân dân bình đẳng trong thảo luận và quyết định các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân .
Giám sát là việc chủ thể giám sát theo dõi, xem xét, đánh giá hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát trong việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, xử lý theo thẩm quyền hoặc yêu cầu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý . Giám sát là một hình thức thực hiện quyền lực Nhà nước, mà trong bộ máy Nhà nước chỉ có Quốc hội và Hội đồng nhân dân mới có chức năng giám sát việc thực hiện pháp luật. Chức năng giám sát của Hội đồng nhân dân được cụ thể hóa qua các hoạt động giám sát của cơ quan dân cử và đại biểu dân cử.
b) Vai trò tác động của PCI đối với hoạt động giám sát của HĐND, đại biểu HĐND được thể hiện qua các yếu tố sau:
Với mục tiêu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cũng là một trong những nội dung HĐND các cấp giám sát theo chức năng, nhiệm vụ được pháp luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015, Luật hoạt động giám sát Quốc hội vầ Hội đồng nhân 2015 quy định. Lúc này, Hội đồng nhân dân thực hiện các hoạt động giám sát của mình tại kỳ họp, giữa hai kỳ họp (Để thực hiện chức năng giám sát thì Hội đồng nhân dân và các Ban của Hội đồng nhân dân phải có năng lực, khả năng giám sát, có hình thức, phương pháp giám sát một cách hợp lý, khoa học). 
- Tại kỳ họp, gồm xem xét báo cáo công tác của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp, báo cáo của Ủy ban nhân dân cùng cấp về tình hình thi hành Hiến pháp, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp; các văn bản của Ủy ban nhân dân cùng cấp có dấu hiệu trái với Hiến pháp, các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp; đồng thời xem xét trả lời chất vấn của Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Ủy viên Ủy ban nhân dân, Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp… 
- Ngoài kỳ họp, gồm lập đoàn giám sát, khảo sát, thực địa, tiến hành phiên điều trần (nghe các bên giải trình, cung cấp thông tin).
Chất vấn cũng là một hình thức giám sát của đại biểu dân cử, tập trung vào những vấn đề trong quản lý nhà nước gây bức xúc trong xã hội. Nội dung các câu hỏi chất vấn được Thường trực Hội đồng nhân dân chọn lọc từ nhiều nguồn khác nhau, nhưng cơ bản vẫn từ các cuộc giám sát của đại biểu và các Ban của Hội đồng nhân dân, từ dư luận xã hội, từ kiến nghị của cử tri đang được nhân dân quan tâm…và thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, qua các hoạt động thực tiễn của mỗi đại biểu Hội đồng nhân dân ở từng cơ sở nơi đại biểu công tác. Như vậy, để đảm bảo được nội dung chất vấn yêu cầu đại biểu Hội đồng nhân dân phải nắm chắc căn cứ, nội dung vấn đề định chất vấn; nhằm thu hút sự chú ý rộng rãi của công luận về vấn đề được đặt ra tại các kỳ họp để chính quyền địa phương giải quyết nhanh hơn, qua đó các tầng lớp nhân dân ở địa phương giám sát được hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.
- Chất vấn tại kỳ họp, tại các phiên chất vấn của kỳ họp, Thường trực Ủy ban nhân dân và người đứng đầu các sở, ngành tỉnh/thành phố đều được mời tham dự để sẵn sàng trả lời các câu hỏi chất vấn và tái chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân. Người trả lời chất vấn ngoài việc trả lời trực tiếp bằng văn bản còn có sự đối thoại trực tiếp giữa đại biểu và người trả lời nhằm làm rõ hơn các nội dung mà đại biểu quan tâm, tạo không khí dân chủ, cởi mở, nghiêm túc. Yêu cầu của chất vấn và trả lời chất vấn phải rõ ràng, đi thẳng vào nội dung chất vấn, nêu rõ nguyên nhân, giải pháp và thời gian khắc phục những sai sót, hạn chế làm cơ sở cho việc theo dõi, đôn đốc thực hiện vấn đề đã tiếp thu, ghi nhận.
- Chất vấn giữa hai kỳ họp. Trong thời gian giữa hai kỳ họp, đại biểu Hội đồng nhân dân gửi chất vấn đến Thường trực Hội đồng nhân dân cùng cấp để chuyển đến người bị chất vấn. Theo luật định, chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân được gửi đến Thường trực Hội đồng nhân dân cùng cấp để chuyển đến người bị chất vấn và quyết định thời hạn trả lời chất vấn. 
Nguyên tắc giám sát là đúng Hiến pháp, pháp luật. Bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng thẩm quyền; bảo đảm trình tự, thủ tục theo luật định và không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát. Chịu trách nhiệm về báo cáo, quyết định, yêu cầu, kết luận, kiến nghị giám sát của mình.

2. Tính tương quan, phù hợp của thông tin từ PCI đối với hoạt động giám sát của HĐND, đại biểu HĐND.
Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân bắt nguồn từ tính QLNN và tính đại diện của Hội đồng nhân dân. Chỉ số PCI là chỉ số để đánh giá môi trường kinh doanh, chất lượng điều hành kinh tế và nổ lực cải cách hành chính của chính quyền cấp tỉnh, thông qua đó thúc đẩy sự phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong nước… phù hợp với quá trình chỉ đạo, điều hành của các cấp chính quyền địa phương, các ngành và cộng đồng doanh nghiệp nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương phải được HĐND thông qua bằng nghị quyết với hệ thống các chỉ tiêu giải pháp thực hiện trên cơ sở đánh giá tính minh bạch; gia nhập thị trường; chi phí thời gian; đào tạo lao động; cạnh tranh bình đẳng; tiếp cận đất đai; tính năng động của chính quyền tỉnh; thiết chế pháp lý; dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp; chi phí không chính thức.
Vậy, các chỉ số thành phần của PCI cũng đã được Hội đồng nhân dân đánh giá thống qua bằng nhiều biện pháp tổ chức thực hiện trong từng ngành, lĩnh vực kinh tế, cải cách hành chính và phát triển doanh nghiệp; được giám sát bởi HĐND, các Ban HĐND, Đại biểu HĐND, Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội và cử tri địa phương.

3. Thực tế HĐND, đại biểu HĐND sử dụng PCI trong hoạt động gám sát (đã có những cuộc giám sát chuyên đề, đoàn giám sát, phiên giải trình, câu chất vấn liên quan đến PCI; về những nội dung gì; tác động của những hoạt động đó đối với môi trường kinh doanh);
- Tổ chức phiên giải trình chất vấn tại kỳ họp về những vấn đề liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, chi phí không chính thức của tuyến vận tải từ Cửa Khẩu Lao Bảo về nội địa.
- Tổ chức giám sát - đối thoại giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp và nhân dân vùng bị ảnh hưởng để giải quyết các khiếu nại của doanh nghiệp và nhân dân vùng bị ảnh hưởng như: 
+ Đối thoại giữa chính quyền địa phương, nhân dân thị trấn Cửa Việt với Công ty TNHH Phát triển khoáng sản Duy Tân để nghe ý kiến, kiến nghị của cử tri thị trấn Cửa Việt về việc Công ty TNHH Phát triển khoáng sản Duy Tân khai thác, nạo vét cát, bùn trên dòng sông Hiếu làm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của nhân dân.
+ Tiếp xúc cử tri với các đại biểu HĐND tỉnh ứng cử tại đơn vị huyện Gio Linh, lãnh đạo địa phương có liên quan đến việc giao đất cho Công ty TNHH Thống Nhất thuê đất khai thác khoáng sản titan tại thôn Thủy Bạn, xã Trung Giang, huyện Gio Linh.
+ Giám sát tình hình thực hiện các chính sách, pháp luật của nhà nước, nghị quyết của HĐND tỉnh, kết luận của Thường trực HĐND tỉnh về quản lý, sử dụng đất của các tổ chức, cá nhân được nhà nước giao đất, cho thuê đất; giám sát một số vụ việc khiếu nại, kiến nghị kéo dài của cử tri về lĩnh vực đất đai gửi đến các kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh. 
- Kết quả thực hiện Dự án dân chấm điểm M.SCORE của Quảng Trị đã giải quyết tốt các thủ tục hành chính về đất đai, cải thiện chỉ số tiếp cận đất đai (từ thứ 33 năm 2015 lên thứ 12 năm 2016, so với 63 tỉnh/ thành) trong bộ chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).

4. Kế hoạch sử dụng PCI trong hoạt động giám sát của HĐND, đại biểu HĐND.
Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, HĐND và đại biểu HĐND tập trung triển khai giám sát một số nội dung trọng tâm sau:
* Nhóm giải pháp chung:
- Tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch cấp tỉnh và của từng đơn vị về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh theo tin thần Nghị quyết số 19-2017/NQ-CP của Chính phủ; Nghị quyết 35 của Chính phủ về hỗ trợ phát triển doanh nghiệp.
- Lộ trình thoái phần vốn nhà nước tại các doanh nghiệp nhà nước đã được cổ phần hóa theo Quyết định số 1232/QĐ-TTg ngày 17/8/2017 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt danh mục doanh nghiệp có vốn nhà nước thực hiện thoái vốn giai đoạn 2017-2020.
- Huy động các nguồn lực đầu xây dựng kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng các Khu, cụm công nghiệp, khu kinh tế. Triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động của cấp ủy địa phương để thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
- Giám sát việc chỉ đạo các ngành, địa phương tiếp tục rà soát, thực hiện cải cách thủ tục hành chính các lĩnh vực mà Doanh nghiệp còn gặp nhiều phiền hà nhất theo khuyến nghị của VCCI như: Thuế, phí, lệ phí, đất đai và Bảo hiểm xã hội, giảm tối đa thời gian làm việc để nhanh chóng giải quyết cho doanh nghiệp. Giảm thiểu tối đa các chi phí không chính thức mà doanh nghiệp phải trả, tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp; giảm tỷ lệ doanh nghiệp thường phải trả các khoản chi phí không chính thức và tỷ lệ tình trạng nhũng nhiễu khi giải quyết thủ tục hành chính cho doanh nghiệp. Tăng cường công tác bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn, chống mất trộm tài sản, hoạt động các băng nhóm. 
- Giám sát việc cung cấp thông tin, các tài liệu pháp lý, quy hoạch để nhà đầu tư tiếp cận một cách thuận tiện nhất của các ngành, đơn vị, địa phương liên quan. Việc cập nhật, bổ sung thông tin về chính sách thu hút, ưu đãi đầu tư của tỉnh ở trang web tỉnh, web các sở ngành để doanh nghiệp dễ dàng có được một các nhanh chóng.
* Nhóm giải pháp cụ thể: Tùy vào điều kiện, tứ bậc đã được xếp hạng để có biện pháp nâng cao các chỉ số thành phần theo hướng chỉ số nào có điểm số cao thì cố gắng duy trì, phát huy; chỉ số nào còn thấp thì phải thực hiện cải thiện mạnh mẽ, quyết liệt.

5. Đề xuất, kiến nghị về sử dụng PCI trong hoạt động giám sát của HĐND, đại biểu HĐND.
- Tăng cường công tác hoạt động giám sát - đối thoại việc thực hiện cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh tại các cơ quan chấp hành; nâng cao trách nhiệm của cá nhân và người đứng đầu các cơ quan, đơn vị tại các kỳ họp, giữa hai kỳ họp của HĐND, Thường trực HĐND và quyền chất vấn của Đại biểu HĐND. 
- Giám sát việc rà soát các thủ tục hành chính để đề nghị các cơ quan chuyên môn đề xuất cơ quan có thẩm quyền cắt giảm các thủ tục không cần thiết, giảm thiểu tối đa thời gian chờ đợi cho người dân và doanh nghiệp.
- Phát huy vai trò của các tổ chức Hiệp hội doanh nghiệp trong việc tuyên truyền những chủ trương, chính sách, những cam kết của địa phương với VCCI để từ đó doanh nghiệp có cách nhìn, cách đánh giá chính xác về các chỉ số PCI tại điaạ phương.
- Không ngừng trang bị những kỹ năng, kiến thức cho toàn thể cán bộ, công chức, viêc chức để hiểu rõ hơn về bản chất của PCI.
- Đưa vào chương trình giám sát, những chỉ số thành phần đạt điểm số thấp, chậm cải thiện để góp phần nâng cao chỉ số PCI và đề nghị xử lý những trường hợp nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp. /

TTBD
 
  • Ông Nguyễn Văn Tố Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (2/3/1946 - 8/11/1946)
  • Bà Nguyễn Thị Kim Ngân Chủ tịch Quốc hội khóa XIV (Từ ngày 31/3/2016)
  • Ông Bùi Bằng Đoàn Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (9/11/1946 - 13/4/1955)
  • Ông Tôn Đức Thắng Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (20/9/1955 - 15/7/1960)
  • Ông Trường Chinh Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khoá II, III, IV, V, VI (15/7/1960 - 04/7/1981)
  • Ông Nguyễn Hữu Thọ Chủ tịch Quốc hội khoá VII (4/7/1981 – 18/6/1987)
  • Ông Lê Quang Đạo Chủ tịch Quốc hội khoá VIII (18/6/1987 – 23/9/1992)
  • Ông Nông Đức Mạnh Chủ tịch Quốc hội khoá IX, X (23/9/1992 – 27/6/2001)
  • Ông Nguyễn Văn An Chủ tịch Quốc hội khoá X, XI (27/6/2001 - 26/6/2006)
  • Ông Nguyễn Phú Trọng Chủ tịch Quốc hội XI, XII (27/6/2006 - 23/7/2011)
  • Ông Nguyễn Sinh Hùng Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (Từ 23/7/2011)

Quốc hội khóa XIV:


Tổng số đại biểu được bầu là 496 người (số liệu đến tháng 6/2018 là: 487 người);

- Đại biểu ở các cơ quan, tổ chức ởTrung ương: 182 người (tỷ lệ 36,70%);

- Đại biểu ở địa phương: 312 người (tỷ lệ 62,90%);

- Đại biểu tự ứng cử: 2 người (tỷ lệ 0,4%).

- Đại biểu là người dân tộc thiểu số:86 người (tỷ lệ 17,30%);

- Đại biểu nữ: 133 người (tỷ lệ26,80%);

- Đại biểu là người ngoài Đảng: 21người (tỷ lệ 4,20%);

- Đại biểu trẻ tuổi (dưới 40 tuổi):71 người (tỷ lệ 14,30%);

- Đại biểu Quốc hội khóa tái cử: 160người (tỷ lệ 32,30%);

- Đại biểu tham gia Quốc hội lần đầu:317 người (tỷ lệ 63,90%);

- Đại biểu có trình độ: Trên đại học:310 người (tỷ lệ 62,50%); đại học: 180 người (tỷ lệ 36,30%); dưới đại học: 6người (tỷ lệ 1,20%).

WEBLINK