Vì sao phải tham vấn công chúng về hiến pháp ?
Cập nhật : 10:55 - 19/02/2013

Liên Hợp Quốc cho rằng,mỗi quốc gia cần khuyến khích sự tham gia của tất cả các tầng lớp xã hội trongquá trình soạn thảo hiến pháp. Những người hoạt động bảo vệ quyền con người,các hiệp hội chuyên gia pháp lý, truyền thông và các tổ chức xã hội dân sự, baogồm đại diện của phụ nữ, trẻ em, người dân tộc thiểu số, người bản địa, ngườitị nạn, người không quốc tịch, người lao động, các doanh nghiệp đều có tiếngnói trong quá trình này. Ở cấp quốc gia, luật về sửa đổi hiến pháp một số nướcquy định Ủy ban soạn thảo hiến pháp phải tham vấn công chúng trong quá trìnhxây dựng dự thảo hiến pháp.

Tham vấn công chúng vềhiến pháp là cách thức dân chủ, tạo điều kiện để người dân thể hiện quan điểm,chính kiến về toàn bộ hiến pháp nói chung cũng như đối với từng điều khoản cụthể của hiến pháp. Thế mạnh của hình thức này thậm chí so với trưng cầu ý dân,khi mà mỗi người chỉ có thể nói “đồng ý”, “không đồng ý”, là ở chỗ có thể tạođiều kiện để người dân thảo luận, tạo diễn đàn tranh luận. Qua đó, về tâm lý,người dân cảm nhận được vai trò của mình, sự gắn bó của mình với các vấn đềquốc gia.

Tham vấn công chúng cũngnâng cao năng lực và kiến thức của nhân dân về Hiến pháp; chuẩn bị cho nhân dântham gia vào các sự kiện chung, thực hiện và bảo vệ các quyền của mình; tôntrọng các nguyên tắc của hiến pháp; tăng cường tính hợp pháp của hiến pháp bằngcách đảm bảo rằng nó đã phản ánh sự quan tâm của nhân dân.

Tham vấn công chúng mộtcách thực chất góp phần bảo đảm tính đại diện rộng rãi, thu hút tất cả các bênliên quan vào quá trình thảo luận, thương lượng về Hiến pháp, nhất là nhữngnhóm người yếu thế như phụ nữ, người khuyết tật, các dân tộc thiểu số, ngườinghèo. Chẳng hạn, quá trình xây dựng Hiến pháp ở Afghanistan năm 2004 đã cónhững biện pháp để đảm bảo phụ nữ được tham gia đầy đủ vào từng giai đoạn làmHiến pháp. Vì hiến pháp là một đạo luật cơ bản, phản ánh lợi ích của các nhómlợi ích, tầng lớp, giai cấp trong xã hội, nên điều quan trọng là làm thế nào đểcho phép tất cả các bên đó được quyền tranh luận, trao đổi, bày tỏ quan điểm,đánh giá của mình, và quan trọng hơn, những ý kiến, quan điểm của họ được lắngnghe.

Thu hút sự đóng góp củacông chúng vào hiến pháp cũng tăng cường tính công khai, minh bạch, tạo điềukiện cho công chúng, xã hội dân sự, báo chí theo dõi từng bước đi của quá trìnhsoạn thảo, thảo luận, thông qua hiến pháp, phản hồi về việc tiếp thu các ý kiếncủa công chúng, nhất là để báo chí tham dự, đưa tin về các hoạt động sửa đổi,bổ sung hiến pháp.

Tham vấn công chúnghướng đến sự đồng thuận xã hội, nhất là ở các nước vừa thoát khỏi xung đột,theo đó, có thể trong quá trình ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp sẽ cónhiều ý kiến khác nhau, thậm chí trái ngược nhau gay gắt, nhưng kết quả cuốicùng phải đạt được sự dung hòa, đáp ứng lợi ích lớn nhất, chung nhất của xãhội, của quốc gia. Bởi lẽ, suy cho cùng, hiến pháp thể hiện ý chí chung, nguyệnvọng của toàn thể nhân dân trong một quốc gia.

Lê Anh

Nguồn: daibieunhandan

 
  • Ông Nguyễn Văn Tố Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (2/3/1946 - 8/11/1946)
  • Bà Nguyễn Thị Kim Ngân Chủ tịch Quốc hội khóa XIV (Từ ngày 31/3/2016)
  • Ông Bùi Bằng Đoàn Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (9/11/1946 - 13/4/1955)
  • Ông Tôn Đức Thắng Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (20/9/1955 - 15/7/1960)
  • Ông Trường Chinh Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khoá II, III, IV, V, VI (15/7/1960 - 04/7/1981)
  • Ông Nguyễn Hữu Thọ Chủ tịch Quốc hội khoá VII (4/7/1981 – 18/6/1987)
  • Ông Lê Quang Đạo Chủ tịch Quốc hội khoá VIII (18/6/1987 – 23/9/1992)
  • Ông Nông Đức Mạnh Chủ tịch Quốc hội khoá IX, X (23/9/1992 – 27/6/2001)
  • Ông Nguyễn Văn An Chủ tịch Quốc hội khoá X, XI (27/6/2001 - 26/6/2006)
  • Ông Nguyễn Phú Trọng Chủ tịch Quốc hội XI, XII (27/6/2006 - 23/7/2011)
  • Ông Nguyễn Sinh Hùng Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (Từ 23/7/2011)

Quốc hội khóa XIV:


Tổng số đại biểu được bầu là 496 người (số liệu đến tháng 6/2018 là: 487 người);

- Đại biểu ở các cơ quan, tổ chức ởTrung ương: 182 người (tỷ lệ 36,70%);

- Đại biểu ở địa phương: 312 người (tỷ lệ 62,90%);

- Đại biểu tự ứng cử: 2 người (tỷ lệ 0,4%).

- Đại biểu là người dân tộc thiểu số:86 người (tỷ lệ 17,30%);

- Đại biểu nữ: 133 người (tỷ lệ26,80%);

- Đại biểu là người ngoài Đảng: 21người (tỷ lệ 4,20%);

- Đại biểu trẻ tuổi (dưới 40 tuổi):71 người (tỷ lệ 14,30%);

- Đại biểu Quốc hội khóa tái cử: 160người (tỷ lệ 32,30%);

- Đại biểu tham gia Quốc hội lần đầu:317 người (tỷ lệ 63,90%);

- Đại biểu có trình độ: Trên đại học:310 người (tỷ lệ 62,50%); đại học: 180 người (tỷ lệ 36,30%); dưới đại học: 6người (tỷ lệ 1,20%).

WEBLINK