Thời gian và trình tự chất vấn tại Nghị viện Anh
Cập nhật : 12:46 - 12/07/2011

Thời gian và trình tự chất vấn tại Nghị viện Anh

Các phiên chất vấn tại Nghị viện Anh được tiến hành liên tục trong tuần.

Những câu hỏi chất vấn có thể bằng văn bản hoặc chất vấn trực tiếp (gồm các loại như câu hỏi cho bộ trưởng, câu hỏi liên bộ, câu hỏi cho thủ tướng, câu hỏi thông cáo cá nhân, câu hỏi tiếp sau diễn văn của bộ trưởng).

Thời gian chất vấn bộ trưởng thường kéo dài một giờ đồng hồ trong các ngày làm việc từ thứ 2 đến thứ 5 hàng tuần trong thời gian diễn ra kỳ họp. Do Chính phủ quyết định phân công luân phiên các bộ tham gia trả lời câu hỏi, nên mỗi bộ có khoảng thời gian như nhau và thông thường có chu kỳ xấp xỉ 4 tuần/lần. Thời gian đặt câu hỏi liên bộ được tiến hành ở hội trường song song và chỉ mới được thực hiện từ năm 2003, phản ánh nỗ lực “ràng buộc” các bộ trong chính phủ đối với những vấn đề như tội phạm thường nằm giữa ranh giới phạm vi thẩm quyền của các bộ.

Cấu trúc thời gian đặt các câu hỏi dành cho Thủ tướng bị thay đổi kể từ khi Tony Blair lên nắm quyền, chuyển từ hai lần một tuần vào thứ Ba và thứ Năm thành một lần dài 30 phút vào ngày thứ Tư. Mặc dù so với trước đây, tổng số thời gian để hỏi Thủ tướng không đổi và những khoảng thời gian lãng phí dành cho việc chào hỏi và trả lời những câu hỏi lặp đã được cắt giảm, nhưng vẫn có những chỉ trích nhắm vào sự thay đổi này, nhất là hình thức hỏi hai lần một tuần không còn nữa. Báo cáo của Ủy ban Tăng cường năng lực của Nghị viện (sau đây gọi là Ủy ban của Norton) ủng hộ phương án áp dụng trở lại việc tiến hành hỏi đáp hai lần một tuần vào các ngày thứ Ba và thứ Năm, mỗi lần 30 phút. Lý do của kiến nghị này là để duy trì lại tầm quan trọng của ngày thứ 5 như một ngày làm việc chính trong tuần và điều này cũng sẽ làm tăng mối liên hệ giữa Thủ tướng với Nghị viện.

Câu hỏi thông cáo cá nhân là những câu hỏi có tính khẩn cấp về những vấn đề quan trọng của quốc gia và phải được Chủ tịch Viện cho phép. Một khi được phép tiến hành, thủ tục này sẽ bắt đầu với việc các bộ trưởng sẽ nhận được một thông báo vắn tắt để hiện diện trước Nghị viện và có thể bị các nghị sỹ đặt câu hỏi đến chừng nào Chủ tịch Viện còn cho phép.

Không giống như các câu hỏi thông cáo cá nhân, các diễn văn của bộ trưởng có tính phổ biến hơn và được cơ quan hành pháp thúc đẩy vì nó tạo cơ hội cho Chính phủ thông báo tới Nghị viện (đi trước các thông cáo cá nhân) những vấn đề quan trọng mới xuất hiện. Tuy nhiên, những bài diễn văn của bộ trưởng thường đi kèm các câu hỏi, và tương tự, các vấn đề liên quan đến câu hỏi phụ thuộc vào quyết định của Chủ tịch Viện.

Về tính hiệu quả của công cụ chất vấn, Hiệp hội Biên bản Nghị viện đã phát hiện thấy chỉ hơn một nửa số nghị sỹ được hỏi đánh giá hình thức đặt các câu hỏi bằng văn bản mang lại hiệu quả trong việc yêu cầu chính phủ cung cấp thông tin và giải trình, hơn so với các câu hỏi chất vấn trực tiếp. Một trong những lý do giải thích vì sao các câu hỏi viết được đánh giá có hiệu quả hơn vì chúng được dùng chỉ để giám sát mà không dùng cho hoạt động khác, do đó có tính tập trung và liên tục hơn.

Theo kết quả nghiên cứu được công bố trong sáu báo cáo về thủ tục hỏi đáp của Nghị viện và về tính chịu trách nhiệm của các bộ trưởng, vẫn hay xảy ra tình trạng thoái thác trả lời các câu hỏi của chính phủ. Việc công bố quy tắc ứng xử, quy tắc tiếp cận thông tin và hướng dẫn trả lời các câu hỏi của Nghị viện đã làm tăng nghĩa vụ của chính phủ trong việc chịu trách nhiệm về các hoạt động của mình.

 

Sắp xếp trình tự chất vấn

Trình tự mà các câu hỏi chất vấn xuất hiện trong Chương trình nghị sự có tầm quan trọng rất lớn, vì những câu hỏi này nếu đứng đầu danh sách thì đảm bảo sẽ được trả lời. Thứ tự ưu tiên được quyết định một cách ngẫu nhiên trong Báo Nghị viện nơi các chất vấn được in ấn theo thứ tự do máy in sắp xếp. Bỏ phiếu kín hình thức hơn, được gọi là "sắp xếp" sau đó đã được sử dụng, phản ánh sự quan tâm ở mức độ cao mà các Nghị sĩ tiến hành theo thứ tự ưu tiên.

Thời điểm của việc sắp xếp khác nhau, nhưng từ tháng Giêng năm 2003 thì diễn ra vào lúc 12h30 trưa. Trình tự là tất cả các chất vấn miệng nhận được cho tới thời điểm đó phải được đưa vào bỏ phiếu kín. Việc bỏ phiếu hoặc sắp xếp này, là may rủi và không đoán trước được về đảng phái, thâm niên, phương thức đệ trình, thời gian trình hoặc kết quả của những lần sắp xếp trước. Hai quy trình riêng biệt, tiếp nối nhau và riêng lẻ ngẫu nhiên (một do sắp xếp và một là điện tử) đưa ra danh sách cuối cùng. Khi các câu hỏi được sắp xếp, người ta sẽ đánh số ngẫu nhiên.

 

Thời gian chất vấn

Chất vấn Thủ tướng

Thủ tướng Anh thường trả lời chất vấn vào 12h trưa và kéo dài trong khoảng 30 phút. Mỗi tháng, Thủ tướng phải trả lời chất vấn khoảng 2 tiếng (còn Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ thường chỉ một tiếng). Thông lệ này được áp dụng từ năm 1961. Trong thời gian từ năm 1961-1997, Thủ tướng trả lời chất vấn 2 lần một tuần vào ngày thứ ba và thứ năm. Từ năm 1997-2003, chất vấn chỉ diễn ra một lần một tuần vào chiều ngày thứ tư.

Thông thường khi chất vấn, nghị sỹ sẽ đưa ra một câu hỏi chính đầu tiên yêu cầu Thủ tướng liệt kê các công việc trong ngày chất vấn. Sau đó, nghị sỹ có thể đưa ra bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến trách nhiệm của Thủ tướng hoặc các chính sách của Chính phủ. Các nghị sỹ khác được yêu cầu đặt những câu hỏi phụ.

Câu hỏi phụ phải xuất phát từ câu hỏi chính nhưng không có bất kỳ giới hạn nào. Lãnh đạo 4 đảng đối lập lớn nhất được hỏi từ 3-4 câu hỏi phụ liên tiếp. Lãnh đạo đảng đối lập lớn tiếp theo được hỏi hai câu hỏi phụ.

 

Chất vấn khẩn cấp

Điều này xảy ra khi có một vấn đề bất ngờ và khẩn cấp mà Nghị viện Anh thấy cần phải thảo luận với Bộ trưởng phụ trách vấn đề đó ngay lập tức. Nghị sỹ phải báo cho Chủ tịch Nghị viện về yêu cầu chất vấn trước buổi trưa ngày thứ 2 hoặc thứ 3; 10h30 phút sáng thứ tư, 9h30 sáng thứ năm hoặc 10h sáng thứ sáu nếu muốn chất vấn ngay trong ngày hôm đó và Chủ tịch Nghị viện sẽ quyết định có tiến hành chất vấn hay không. Bên cạnh việc phải thỏa mãn các nguyên tắc như câu hỏi chất vấn thông thường, câu hỏi khẩn cấp phải thỏa mãn hai điều kiện: Phải là vấn đề khẩn cấp; Có tính chất công. Trên thực tế, câu hỏi khẩn cấp thường yêu cầu Bộ trưởng đưa ra tuyên bố về một vấn đề nào đó vừa xảy ra.

 

 

 
  • Ông Nguyễn Văn Tố Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (2/3/1946 - 8/11/1946)
  • Bà Nguyễn Thị Kim Ngân Chủ tịch Quốc hội khóa XIV (Từ ngày 31/3/2016)
  • Ông Bùi Bằng Đoàn Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (9/11/1946 - 13/4/1955)
  • Ông Tôn Đức Thắng Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (20/9/1955 - 15/7/1960)
  • Ông Trường Chinh Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khoá II, III, IV, V, VI (15/7/1960 - 04/7/1981)
  • Ông Nguyễn Hữu Thọ Chủ tịch Quốc hội khoá VII (4/7/1981 – 18/6/1987)
  • Ông Lê Quang Đạo Chủ tịch Quốc hội khoá VIII (18/6/1987 – 23/9/1992)
  • Ông Nông Đức Mạnh Chủ tịch Quốc hội khoá IX, X (23/9/1992 – 27/6/2001)
  • Ông Nguyễn Văn An Chủ tịch Quốc hội khoá X, XI (27/6/2001 - 26/6/2006)
  • Ông Nguyễn Phú Trọng Chủ tịch Quốc hội XI, XII (27/6/2006 - 23/7/2011)
  • Ông Nguyễn Sinh Hùng Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (Từ 23/7/2011)

Quốc hội khóa XIV:


Tổng số đại biểu được bầu là 496 người (số liệu đến tháng 6/2018 là: 487 người);

- Đại biểu ở các cơ quan, tổ chức ởTrung ương: 182 người (tỷ lệ 36,70%);

- Đại biểu ở địa phương: 312 người (tỷ lệ 62,90%);

- Đại biểu tự ứng cử: 2 người (tỷ lệ 0,4%).

- Đại biểu là người dân tộc thiểu số:86 người (tỷ lệ 17,30%);

- Đại biểu nữ: 133 người (tỷ lệ26,80%);

- Đại biểu là người ngoài Đảng: 21người (tỷ lệ 4,20%);

- Đại biểu trẻ tuổi (dưới 40 tuổi):71 người (tỷ lệ 14,30%);

- Đại biểu Quốc hội khóa tái cử: 160người (tỷ lệ 32,30%);

- Đại biểu tham gia Quốc hội lần đầu:317 người (tỷ lệ 63,90%);

- Đại biểu có trình độ: Trên đại học:310 người (tỷ lệ 62,50%); đại học: 180 người (tỷ lệ 36,30%); dưới đại học: 6người (tỷ lệ 1,20%).

WEBLINK