Kinh nghiệm trong vận động bầu cử của đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Ủy viên thường trực, Ủy ban Tư pháp, Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Bình
Cập nhật : 16:23 - 02/03/2016

 

 

Theo Nghị quyết của Quốc hội, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XIV (và cùng với nó là bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016 – 2021) sẽ được tiến hành vào ngày Chủ nhật 22 tháng 5 năm 2016. Luật tổ chức Quốc hội quy định Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đại biểu Quốc hội là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân ở đơn vị bầu cử ra mình và của nhân dân cả nước; là người thay mặt Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước trong Quốc hội. Tổng số đại biểu Quốc hội dự kiến được bầu là 500 người. Nếu tính trung bình trên số dân thì cứ 1 đại biểu Quốc hội sẽ đại diện cho khoảng 180.000 người dân. Từ vị trí, vai trò đó của đại biểu Quốc hội, có thể thấy rằng việc bầu cử đại biểu Quốc hội là sự kiện chính trị lớn, có ý nghĩa rất quan trọng đối với cả nước và của từng địa phương. Chính vì vậy, Đảng, Nhà nước ta đã xác định bầu cử đại biểu Quốc hội (và Hội đồng nhân dân các cấp) là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2016; là đợt vận động và sinh hoạt dân chủ sâu rộng trong mọi tầng lớp nhân dân để lựa chọn, bầu được những đại biểu ưu tú, đại diện cho nhân dân cả nước tại Quốc hội.

Quyền ứng cử của công dân vào Quốc hội đã được khẳng định trong Hiến pháp và được thực hiện theo điều kiện, trình tự, thủ tục do Luật định. Theo đó, người ứng cử vào đại biểu Quốc hội có thể là người được tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân, cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế giới thiệu ứng cử hoặc người tự ứng cử; có thể là đại biểu Quốc hội khoá trước tái cử hoặc là người lần đầu tiên ứng cử vào Quốc hội. Dưới đây, xin chia sẻ một vài kinh nghiệm cần lưu ý đối với những người lần đầu ứng cử đại biểu Quốc hội:

1. Cần hiểu rõ về tiêu chuẩn, điều kiện ứng cử đại biểu Quốc hội, trách nhiệm, quyền hạn của đại biểu Quốc hội.

1.1. Tiêu chuẩn, điều kiện ứng cử đại biểu Quốc hội được quy định tại Hiến pháp 2013, Luật tổ chức Quốc hội năm 2014 và Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015. Theo đó, người muốn ứng cử đại biểu Quốc hội phải là công dân Việt Nam từ đủ 21 tuổi trở lên, đáp ứng 5 nhóm tiêu chuẩn được quy định tại Điều 22 của Luật tổ chức Quốc hội (tiêu chuẩn về lòng trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp; về phẩm chất đạo đức; về trình độ văn hóa, chuyên môn, năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác và uy tín; về mối quan hệ với nhân dân; về điều kiện tham gia Quốc hội).

Đồng thời, người ứng cử cũng cần lưu ý đến 5 trường hợp không được ứng cử được quy định tại Điều 37 Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (các trường hợp đang bị tước quyền ứng cử; đang chấp hành bản án, quyết định hình sự của Tòa án hoặc đã chấp hành xong nhưng chưa được xóa án tích…)

1.2. Vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu Quốc hội được quy định tại Hiến pháp và Luật tổ chức Quốc hội. Với vị trí, vai trò là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước trong Quốc hội, đại biểu Quốc hội có trách nhiệm phải dành thời gian cho hoạt động của đại biểu (Đại biểu hoạt động chuyên trách dành toàn bộ thời gian làm việc, đại biểu hoạt động không chuyên trách phải dành ít nhất một phần ba thời gian làm việc trong năm để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu Quốc hội); phải tham gia các hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội; phải liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri, thường xuyên tiếp xúc với cử tri, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của cử tri; thu thập và phản ánh trung thực ý kiến, kiến nghị của cử tri với Quốc hội, các cơ quan, tổ chức hữu quan; có trách nhiệm tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân…(các trách nhiệm cụ thể được quy định tại các điều 24, 26, 27, 28 Luật tổ chức Quốc hội). Để thực hiện những nhiệm vụ này, luật cũng trao cho đại biểu nhiều quyền quan trọng như quyền trình dự án luật, chất vấn, kiến nghị, yêu cầu cung cấp thông tin…

Trên cơ sở hiểu rõ về vị trí, vai trò, trách nhiệm, quyền hạn của đại biểu Quốc hội, người ứng cử cần xác định cụ thể mục đích ứng cử và có quyết tâm theo đuổi mục đích của mình. Ứng cử đại biểu Quốc hội là phục vụ lợi ích của người dân, những người mà mình đại diện. Để được cử tri ủng hộ thì người ứng cử đừng nghĩ đến quyền lợi riêng tư, đừng tính toán thiệt hơn. Vào làm đại biểu Quốc hội, nhất là các đại biểu Quốc hội chuyên trách thì ngoài tiền lương như công chức bình thường đại biểu chỉ được thêm tiền phụ cấp, hoạt động phí không lớn. Nhiều đại biểu thường nói đùa, làm đại biểu chuyên trách thì có 3 cái không: không quân, không quyền và không tiền. Bù lại, đại biểu Quốc hội có được vị thế đặc biệt, nếu tận tâm, tận sức vì nhân dân hoạt động thì có được sự tín nhiệm, quý trọng của người dân, của các cơ quan, tổ chức và đó là phần thưởng cao quý nhất dành cho người đại biểu.

2. Cần hiểu rõ về quy trình, thủ tục bầu cử đại biểu Quốc hội:

Quá trình chuẩn bị bầu cử được Luật quy định cụ thể với nhiều bước tiến hành, nhằm bảo đảm lựa chọn được những đại biểu ưu tú, có đạo đức, năng lực, trình độ, kinh nghiệm để đại diện cho nhân dân cả nước tại Quốc hội. Việc nắm vững quy trình bầu cử, cơ cấu đại biểu được dự kiến phân bổ sẽ giúp người ứng cử chủ động trong việc ứng cử của mình. Căn cứ vào ngày bầu cử đã được Quốc hội quyết định (ngày Chủ nhật 22 tháng 5 năm 2016), Hội đồng bầu cử quốc gia (HĐBC) đã có lịch trình về tiến độ tiến hành các bước của quy trình bầu cử. Lịch trình này được đăng tải công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng và trên trang thông tin điện tử của HĐBC (có thể tìm hiểu tại địa chỉ website: http://baucukhoa13.quochoi.vn). Người ứng cử cần đặc biệt lưu ý một số mốc thời gian quan trọng có liên quan trực tiếp tới mình trong quá trình bầu cử như: việc lấy ý kiến nhận xét của Hội nghị cử tri nơi công tác trong khoảng thời gian từ 4/-16/3; thời gian cuối cùng nộp hồ sơ của người ứng cử là 17h ngày 18/3/2016; việc lấy ý kiến nhận xét của cư tri nơi cư trú trong khoảng thời gian từ 24/3-31/3; vận động bầu cử từ 3/5-18/5…

            3. Có chuẩn bị tốt cho việc ứng cử đại biểu Quốc hội

Người tham gia ứng cử cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ ứng cử; về chương trình hành động; về việc vận động bầu cử…Cụ thể:

3.1. Về hồ sơ ứng cử, cần đảm bảo hồ sơ đầy đủ, chính xác, trung thực; được nộp theo đúng số lượng, địa điểm, thời hạn:

- Hồ sơ được lập thành 2 bộ, bao gồm đơn ứng cử; sơ yếu lý lịch có chứng nhận của cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền; tiểu sử tóm tắt; ba ảnh chân dung màu cỡ 4cm x 6cm; bản kê khai tài sản, thu nhập theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng.

- Hồ sơ phải được kê khai chính xác, trung thực. Trên thực tế có những trường hợp người ứng cử khai không trung thực (ví dụ như về trình độ học vấn; về khen thưởng…) và đã bị HĐBC quyết định xoá tên khỏi danh sách ứng cử.

- Địa điểm nộp Hồ sơ: người được cơ quan, tổ chức ở TƯ giới thiệu ứng cử nộp Hồ sơ tại HĐBC; người được cơ quan, tổ chức ở địa phương  giới thiệu ứng cử và người tự ứng cử nộp Hồ sơ tại Uỷ ban bầu cử tỉnh.

- Thời hạn cuối cùng nộp hồ sơ là 17h ngày 18/3/2016.

3.2. Để có tên trong danh sách người ứng cử và sau đó là trúng cử thì người ứng cử cần nhận được sự tín nhiệm, ủng hộ của ba nhóm cử tri sau đây: cử tri nơi làm việc; cử tri nơi cư trú; cử tri tại đơn vị bầu cử nơi sẽ bầu người ứng cử là đại biểu. Nếu các nhóm cử tri nơi làm việc, nơi cư trú không tín nhiệm người ứng cử thì họ sẽ không vượt được qua các vòng hiệp thương và không có tên trong danh sách người ứng cử; còn nếu cử tri tại đơn vị bầu cử không tín nhiệm thì họ sẽ không trúng cử. Vì vậy, người tham gia ứng cử cần phải có mối quan hệ chặt chẽ với đồng nghiệp, bà con, hàng xóm, với cử tri, thể hiện rõ phẩm chất đạo đức, năng lực trình độ của mình và phải vận động bầu cử hiệu quả.

3.3 Vận động bầu cử hiệu quả

- Khi đã có tên trong danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội thì cần sớm liên hệ chặt chẽ với địa phương nơi ứng cử để có được các thông tin cần thiết cho việc ứng cử.

- Xây dựng Chương trình hành động để báo cáo với cử tri.  Luật quy định người ứng cử phải trình bày với cử tri về Chương trình hành động của mình, nhưng không bắt buộc Chương trình này phải gồm những nội dung gì. Việc xây dựng nội dung Chương trình hành động hoàn toàn phụ thuộc vào người ứng cử. Để Chương trình hành động có tính thuyết phục, tạo được sự tin tưởng, ủng hộ của cử tri thì Chương trình cần rõ ràng, thiết thực, hiệu quả, khả thi. Chương trình không nên dài dòng, cần bám sát quy định của pháp luật về chức năng, thẩm quyền của người đại biểu, đưa ra những vấn đề mà đại biểu sẽ quan tâm giải quyết trong nhiệm kỳ Quốc hội. Nội dung vấn đề phải chuyển tải được những yêu cầu, những mong mỏi của cử tri nơi mình ứng cử, đồng thời cũng gắn với những vấn đề nóng, bức xúc chung của cả nước cần phải được giải quyết. Nếu nội dung Chương trình chỉ nêu chung chung, hoa mỹ, sáo rỗng, không có tính khả thi thì sẽ không tạo được lòng tin của người dân.

- Người ứng cử khi làm việc, đặc biệt là khi vận động bầu cử, tiếp xúc cử tri cần phải có tác phong nhanh nhẹn, hoạt bát, khoa học, đúng giờ; thái độ hòa nhã, chân thành, cầu thị, tự tin, nhiệt huyết; trang phục phải lịch sự, gần gũi với nhân dân. Không được có tác phong lề mề, trễ hẹn để cư tri phải chờ đợi (đại biểu có thể đợi cử tri nhưng rất không nên để cử tri phải đợi đại biểu); không nên trang phục lôi thôi hoặc ngược lại quá cầu kỳ, diêm rúa… Cần lưu ý rằng, hình ảnh, tác phong ứng cử viên có tác động không nhỏ tới sự ủng hộ của cử tri.

- Việc diễn thuyết trước cử tri hoặc tiếp xúc với báo chí cần được chuẩn bị chu đáo. Điều này phụ thuộc vào kỹ năng của mỗi người. Cần nhớ rằng các kỹ năng phải qua học hỏi và rèn luyện từ thực tiễn; nếu thấy chưa tự tin thì cần phải có sự tập dượt trước

- Sử dụng có hiệu quả các hình thức vận động bầu cử như vận động bầu cử thông qua báo chí, phương tiện thông tin đại chúng, tiếp xúc cử tri. Cần lưu ý việc tuân thủ pháp luật khi vận động bầu cử. Trên thực tế trước đây cũng đã có trường hợp có biểu hiện sử dụng hoặc hứa tặng, cho, ủng hộ tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất để lôi kéo, mua chuộc cử tri. Những hành vi này đã bị Luật bầu cử nghiêm cấm khi vận động bầu cử. (Điều 68 Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định các hành vi bị nghiêm cấm khi vận động bầu cử, bao gồm: Lợi dụng vận động bầu cử để tuyên truyền trái với Hiến pháp và pháp luật hoặc làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền, lợi ích hợp pháp khác của tổ chức, cá nhân khác; Lạm dụng chức vụ, quyền hạn để sử dụng phương tiện thông tin đại chúng trong vận động bầu cử; Lợi dụng vận động bầu cử để vận động tài trợ, quyên góp ở trong nước và nước ngoài cho tổ chức, cá nhân mình; Sử dụng hoặc hứa tặng, cho, ủng hộ tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất để lôi kéo, mua chuộc cử tri).Việc vi phạm pháp luật về bầu cử có thể dẫn đến việc người ứng cử bị HĐBC xoá tên khỏi danh sách ứng cử.

3.4. Cần sử dụng hiệu quả các hình thức trợ giúp việc ứng cử đại biểu. Trước hết, người ứng cử có thể tự tìm hiểu các thông tin về bầu cử trên các phương tiện thông tin đại chúng và đặc biệt là các thông tin từ HĐBC và các tổ chức phụ trách bầu cử. Họ có thể tìm hiểu và đăng ký tham gia (miễn phí) các lớp tập huấn, bồi dưỡng ngắn ngày về kinh nghiệm ứng cử đại biểu dân cử do Trung tâm bồi dưỡng đại biểu dân cử - Ban công tác đại biểu (thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội) tổ chức hoặc lớp tập huấn cho nữ lần đầu tiên ứng cử đại biểu Quốc hội do Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội tổ chức…Cũng có thể học hỏi, tranh thủ ý kiến, kinh nghiệm của các chuyên gia, các đại biểu Quốc hội có nhiều kinh nghiệm.

 

 

 
  • Ông Nguyễn Văn Tố Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (2/3/1946 - 8/11/1946)
  • Bà Nguyễn Thị Kim Ngân Chủ tịch Quốc hội khóa XIV (Từ ngày 31/3/2016)
  • Ông Bùi Bằng Đoàn Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (9/11/1946 - 13/4/1955)
  • Ông Tôn Đức Thắng Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (20/9/1955 - 15/7/1960)
  • Ông Trường Chinh Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khoá II, III, IV, V, VI (15/7/1960 - 04/7/1981)
  • Ông Nguyễn Hữu Thọ Chủ tịch Quốc hội khoá VII (4/7/1981 – 18/6/1987)
  • Ông Lê Quang Đạo Chủ tịch Quốc hội khoá VIII (18/6/1987 – 23/9/1992)
  • Ông Nông Đức Mạnh Chủ tịch Quốc hội khoá IX, X (23/9/1992 – 27/6/2001)
  • Ông Nguyễn Văn An Chủ tịch Quốc hội khoá X, XI (27/6/2001 - 26/6/2006)
  • Ông Nguyễn Phú Trọng Chủ tịch Quốc hội XI, XII (27/6/2006 - 23/7/2011)
  • Ông Nguyễn Sinh Hùng Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (Từ 23/7/2011)

Quốc hội khóa XIV:


Tổng số đại biểu được bầu là 496 người (số liệu đến tháng 6/2018 là: 487 người);

- Đại biểu ở các cơ quan, tổ chức ởTrung ương: 182 người (tỷ lệ 36,70%);

- Đại biểu ở địa phương: 312 người (tỷ lệ 62,90%);

- Đại biểu tự ứng cử: 2 người (tỷ lệ 0,4%).

- Đại biểu là người dân tộc thiểu số:86 người (tỷ lệ 17,30%);

- Đại biểu nữ: 133 người (tỷ lệ26,80%);

- Đại biểu là người ngoài Đảng: 21người (tỷ lệ 4,20%);

- Đại biểu trẻ tuổi (dưới 40 tuổi):71 người (tỷ lệ 14,30%);

- Đại biểu Quốc hội khóa tái cử: 160người (tỷ lệ 32,30%);

- Đại biểu tham gia Quốc hội lần đầu:317 người (tỷ lệ 63,90%);

- Đại biểu có trình độ: Trên đại học:310 người (tỷ lệ 62,50%); đại học: 180 người (tỷ lệ 36,30%); dưới đại học: 6người (tỷ lệ 1,20%).

WEBLINK