VAI TRÒ GIỮ MỐI LIÊN HỆ VỚI CỬ TRI CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TRONG VIỆC BẢO VỆ VÀ THÚC ĐẨY QUYỀN TRẺ EM
Cập nhật : 17:16 - 05/06/2014

Điều 36 Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003 quy định: “Đại biểu là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân địa phương” và Điều 39 đã ghi: “Đại biểu Hội đồng nhân dân phải liên hệ chặt chẽ với cử tri ở đơn vị bầu cử ra mình, chịu sự giám sát của cử tri, có trách nhiệm thu thập và phản ánh trung thực ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị của cử tri; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cử tri; thực hiện chế độ tiếp xúc và ít nhất mỗi năm một lần báo cáo với cử tri về hoạt động của mình và của Hội đồng nhân dân, trả lời những yêu cầu và kiến nghị của cử tri...”.

Như vậy, Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân và có trách nhiệm phải thường xuyên liên hệ chặt chẽ với cử tri, trong đó có mối liên hệ với cử tri của Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh trong việc bảo vệ và thúc đẩy thực hiện quyền trẻ em.

I. Vài nét về tỉnh Bắc Ninh:

Bắc Ninh có diện tích trên 800 km2, là tỉnh có diện tích nhỏ nhất nước, với số dân trên 1,1 triệu người. Thu ngân sách của tỉnh năm 2013 đạt trên 11.500 tỷ đồng, GDP bình quân đầu người đạt trên 3.200 USD; tỷ lệ hộ nghèo còn 3,2%.

 Đầu nhiệm kỳ 2011 – 2016, tỉnh đã bầu đủ 51 đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh. Hiện nay có 48 đại biểu, trong đó có 4 đại biểu chuyên trách (chiếm gần 8%), các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh được chia thành 8 tổ đại biểu theo 8 đơn vị hành chính cấp huyện (tỉnh Bắc Ninh có 01 thành phố, 01 thị xã và 06 huyện).

Từ khi tái lập (năm 1997), nhiều năm tỉnh đã tổ chức từ 3 đến 4 kỳ họp/năm. Từ năm 2003, mỗi năm tỉnh tổ chức 3 kỳ họp Hội đồng nhân dân, trong đó có 2 kỳ họp thường lệ và 1 kỳ họp bất thường (chuyên đề). Từ đầu nhiệm kỳ 2011 – 2016 đến nay, Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức được 10 kỳ họp, ban hành 112 nghị quyết. Tất cả các kỳ họp đều được phát thanh, truyền hình trực tiếp để cử tri và nhân dân theo dõi.

II. Thực trạng tiếp xúc cử tri của Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh:

Hội đồng nhân dân tỉnh đã thực hiện tương đối tốt chế độ tiếp xúc cử tri. Trước mỗi kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh chỉ đạo, phối hợp với Ủy ban MTTQ tỉnh hướng dẫn các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh phối hợp với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban MTTQ các huyện, thị xã, thành phố xây dựng kế hoạch và tổ chức tiếp xúc cử tri. Đại biểu Hội đồng nhân dân tiếp xúc báo cáo với cử tri tình hình kinh tế - xã hội, dự kiến nội dung chương trình kỳ họp Hội đồng nhân dân và tiếp thu, tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri gửi tới kỳ họp. Hầu hết các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đã kết hợp với cấp huyện tổ chức lồng ghép tiếp xúc cử tri của đại biểu tỉnh với cấp huyện, có nơi tổ chức tiếp xúc ở cả 3 cấp (tỉnh, huyện, xã) và đã tổ chức các hình thức tiếp xúc được khá nhiều điểm ở địa phương.

Tiếp xúc cử tri sau kỳ họp được duy trì tương đối đều, song hình thức đơn giản hơn tiếp xúc cử tri trước kỳ họp. Phần lớn các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh về dự kỳ họp của Hội đồng nhân dân cấp huyện (nơi đại biểu ứng cử) để báo cáo với cử tri về kết quả kỳ họp cũng như trả lời của Ủy ban nhân dân, các cơ quan liên quan với những ý kiến, kiến nghị của cử tri  (1).

Tiếp xúc cử tri theo chuyên đề được Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh đề cập, song cho đến nay chưa thực hiện được vì cần phải có sự gắn kết chuyên đề tiếp xúc với nội dung kỳ họp.

Tiếp xúc cử tri nơi công tác và nơi cư trú: Hình thức này do đại biểu Hội đồng nhân dân chủ động. Trong thực tế chưa thấy đại biểu báo cáo hoặc có thông tin về tiếp xúc cử tri theo hình thức này.

Trong các nội dung hoạt động của mình, Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh đã quan tâm trong việc thực hiện quyền trẻ em. Qua các cuộc tiếp xúc cử tri, có nhiều ý kiến, kiến nghị liên quan tới trẻ em như trong việc dạy thêm, học thêm; vấn đề khám chữa bệnh cho trẻ em; vấn đề xây dựng các công trình công cộng,  phúc lợi xã  hội giành cho hoạt động của trẻ em,...  đều được tổng hợp và báo cáo trình Hội  đồng nhân dân tỉnh. Trên cơ sở đó, Hội đồng nhân dân tỉnh nghiên cứu, bàn bạc và quyết định ban hành cơ chế, chính sách dành cho trẻ em.

Những nghị quyết liên quan tới trẻ em đã được Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành:

- Về xây dựng cơ sở vật chất, có 2 nghị quyết: Nghị quyết 30/2001 về quy định hỗ trợ trong xây dựng cơ sở vật chất trường tiểu học và THCS công lập; Nghị quyết 53/2002 về hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất và chế độ đối với giáo viên mầm non dân lập (2).

- Về chế độ chính sách, có 5 nghị quyết: Nghị quyết 32/2001 quy định về quản lý dạy thêm, học thêm; Nghị quyết 32/2005 về sửa đổi một số chế độ, chính sách đối với giáo viên mầm non dân lập; Nghị quyết 109/2008 về sửa đổi, bổ sung chế độ hỗ trợ cho giáo viên mầm non; Nghị quyết 168/2010 về phê duyệt kế hoạch chuyển đổi các trường mầm non bán công sang công lập, các trường THPT dân lập sang tư thục; Nghị quyết 27/2011 về quy định một số chế độ, chính sách đối với ngành giáo dục và đào tạo giai đoạn 2011 – 2015; Nghị quyết 79/2013 về thực hiện chương trình “Sữa học đường” trong các trường mầm non (4).

Các nghị quyết của HĐND tỉnh Bắc Ninh được ban hành đã có tác dụng tích cực, hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp trong việc thúc đẩy, thực hiện quyền trẻ em.

Song song với việc bảo vệ và thúc đẩy thực hiện quyền trẻ em, tỉnh quan tâm chỉ đạo các cấp, các ngành, các cơ quan đoàn thể tố cáo, ngăn chặn các vụ bạo hành, xâm hại trẻ em, đưa ra xét xử công khai các vụ việc làm phương hại đến quyền trẻ em (5).

 

III. Một số kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn:

- Cần chuẩn bị tốt các báo cáo, tài liệu, ... cung cấp cho đại biểu tiếp xúc cử tri. Tài liệu tiếp xúc cử tri cần cô đọng, ngắn gọn, xúc tích và thời gian không được dài (để nghe dân nói). Tài liệu tiếp xúc cử tri sau kỳ họp là báo cáo kết quả chính của kỳ họp nên cần chính xác, cụ thể để đại biểu giải thích cho cử tri (nói cho dân nghe).

- Cần giữ mối liên hệ tốt với Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân, vì Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân là nơi tổ chức triển khai, thực hiện các hoạt động của Hội đồng nhân dân, trong đó có hoạt động tiếp xúc cử tri.

- Cần liên hệ chặt chẽ với Thường trực Hội đồng nhân dân cấp huyện, vì đó là cấp trực tiếp phối hợp với Thường trực Hội đồng nhân dân và Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh trong việc triển khai các hoạt động của Hội đồng nhân dân, đặc biệt là hoạt động tiếp xúc cử tri.

- Phân công cụ thể từng lãnh đạo và chuyên viên Văn phòng trong việc giữ mối liên hệ với các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Thường trực Hội đồng nhân dân cấp huyện. Qua đó để nắm bắt thông tin, thường xuyên có sự trao đổi, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh với các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh và Thường trực Hội đồng nhân dân cấp huyện.

- Văn phòng cần tích cực, chủ động làm tốt công tác tham mưu, đề xuất với Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh trong việc chỉ đạo các hoạt động của Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh. Đồng thời, thường xuyên làm tốt công tác cập nhật, thu thập thông tin liên quan đến hoạt động dân cử để cung cấp cho đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh khi tiếp xúc cử tri.

IV. Những khó khăn và đề xuất kiến nghị:

1. Những khó khăn trong việc giữ mối liên hệ với cử tri:

- Sự chỉ đạo của các cơ quan Trung ương đối với các hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp còn rất hạn chế. Ngoài Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003 và Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân năm 2005, hầu như chưa có văn bản nào hướng dẫn chi tiết, cụ thể hơn đối với hoạt động của Hội đồng nhân dân.

- Quy định về số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân ở các cấp nhìn chung còn ít, chưa tương xứng với vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân. Tỷ lệ đại biểu cơ cấu chưa phù hợp, số đại biểu chuyên trách còn quá ít,... nên có ảnh hưởng không nhỏ đến các hoạt động của Hội đồng nhân dân, trong đó có hoạt động tiếp xúc cử tri cũng như chất lượng tiếp xúc cử tri.

- Chưa có hướng dẫn, quy định cụ thể về báo cáo hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân tại cuộc tiếp xúc cử tri cuối năm và về tiếp xúc cử tri nơi cư trú, nơi làm việc hoặc theo chuyên đề, nên hầu như tiếp xúc cử tri theo các hình thức này chưa thực hiện được. Và vì vậy, việc giữ mối liên hệ với cử tri trong việc bảo vệ và thúc đẩy quyền trẻ em còn hạn chế.

- Thành viên các Ban Hội đồng nhân dân còn ít (6-7 đồng chí/Ban), mỗi Ban có một đồng chí hoạt động chuyên trách; chuyên viên mỏng, có mặt còn hạn chế nên công tác tham mưu, đề xuất với Hội đồng nhân dân về các hoạt động của đại biểu liên quan tới trẻ em còn chưa kịp thời, chưa thường xuyên và hiệu quả còn thấp.

- Còn hiện tượng cào bằng, chưa quy định việc đánh giá, ghi nhận chất lượng hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân hàng năm nên chưa khuyến khích, động viên đại biểu tham gia các hoạt động của Hội đồng nhân dân.

2. Một số đề xuất, kiến nghị:

- Cơ quan chức năng của Trung ương cần quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn Hội đồng nhân dân các cấp hoạt động. Tăng cường hoạt động giám sát, kiểm tra thực tế hoạt động của Hội đồng nhân dân, giúp cho Hội đồng nhân dân hoạt động tích cực và hiệu quả hơn.

- Tăng số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, tăng tỷ lệ đại biểu tái cử. Nên quy định tỷ lệ đại biểu chuyên trách từ 15 đến 20%. Cơ cấu đại biểu Hội đồng nhân dân nên tăng cho khối Đảng, đoàn thể để đảm bảo tính khách quan hơn trong các hoạt động của Hội đồng nhân dân.

- Nên quy định cụ thể về số lượng thành viên các Ban Hội đồng nhân dân, có thể bố trí 70 đến 75% số đại biểu Hội đồng nhân dân tham gia vào thành viên các Ban, vừa tạo điều kiện cho đại biểu hoạt động, vừa tranh thủ được trí tuệ tập thể trong việc bàn bạc, quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân.

- Nên quy định cụ thể về trách nhiệm của đại biểu trong việc tham gia các hoạt động của Hội đồng nhân dân. Có thể đề ra những tiêu chí để đánh giá, xếp loại đại biểu, Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân hàng năm./.



(1) Năm 2013, các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp xúc cử tri trước kỳ họp được 102 điểm, tiếp xúc cử tri sau kỳ họp được 24 điểm. Phần lớn tiếp xúc cử tri sau kỳ họp được tổ chức tại trung tâm huyện, thị xã, thành phố.

(2) Nghị quyết quy định hỗ trợ cho giáo viên mầm non đóng BHXH, BHYT, phụ cấp đứng lớp, hỗ trợ một lần cho giáo viên mầm non có đủ 15 năm công tác trở lên khi về nghỉ hưu,...

(3) Toàn tỉnh có 154 trường mầm non, trong đó có 149 trường công lập, 5 trường tư thục, số giáo viên và cán bộ trong biên chế là 2.809/4.995 (bằng 57,5%). Riêng giáo viên mầm non trong biên chế là 2.273/3.837 (bằng 59,3%).

(4) Theo nghị quyết, chương trình được tiến hành làm 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 (năm học 2013 – 2014) tiến hành triển khai thí điểm tại 24 trường mầm non; giai đoạn 2 (2014 – 2017) được thực hiện tại 100% các trường mầm non trên địa bàn tỉnh.

(5) Vụ bạo hành trẻ em ngày 15/3/2014 dẫn đến tử vong tại xóm Đền, phường Tiền An, thành phố Bắc Ninh đã được Thường trực Tỉnh ủy chỉ đạo các cấp, các ngành tập trung giải quyết (ngày 18/3/2014).

 
  • Ông Nguyễn Văn Tố Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (2/3/1946 - 8/11/1946)
  • Bà Nguyễn Thị Kim Ngân Chủ tịch Quốc hội khóa XIV (Từ ngày 31/3/2016)
  • Ông Bùi Bằng Đoàn Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (9/11/1946 - 13/4/1955)
  • Ông Tôn Đức Thắng Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (20/9/1955 - 15/7/1960)
  • Ông Trường Chinh Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khoá II, III, IV, V, VI (15/7/1960 - 04/7/1981)
  • Ông Nguyễn Hữu Thọ Chủ tịch Quốc hội khoá VII (4/7/1981 – 18/6/1987)
  • Ông Lê Quang Đạo Chủ tịch Quốc hội khoá VIII (18/6/1987 – 23/9/1992)
  • Ông Nông Đức Mạnh Chủ tịch Quốc hội khoá IX, X (23/9/1992 – 27/6/2001)
  • Ông Nguyễn Văn An Chủ tịch Quốc hội khoá X, XI (27/6/2001 - 26/6/2006)
  • Ông Nguyễn Phú Trọng Chủ tịch Quốc hội XI, XII (27/6/2006 - 23/7/2011)
  • Ông Nguyễn Sinh Hùng Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (Từ 23/7/2011)

Quốc hội khóa XIV:


Tổng số đại biểu được bầu là 496 người (số liệu đến tháng 6/2018 là: 487 người);

- Đại biểu ở các cơ quan, tổ chức ởTrung ương: 182 người (tỷ lệ 36,70%);

- Đại biểu ở địa phương: 312 người (tỷ lệ 62,90%);

- Đại biểu tự ứng cử: 2 người (tỷ lệ 0,4%).

- Đại biểu là người dân tộc thiểu số:86 người (tỷ lệ 17,30%);

- Đại biểu nữ: 133 người (tỷ lệ26,80%);

- Đại biểu là người ngoài Đảng: 21người (tỷ lệ 4,20%);

- Đại biểu trẻ tuổi (dưới 40 tuổi):71 người (tỷ lệ 14,30%);

- Đại biểu Quốc hội khóa tái cử: 160người (tỷ lệ 32,30%);

- Đại biểu tham gia Quốc hội lần đầu:317 người (tỷ lệ 63,90%);

- Đại biểu có trình độ: Trên đại học:310 người (tỷ lệ 62,50%); đại học: 180 người (tỷ lệ 36,30%); dưới đại học: 6người (tỷ lệ 1,20%).

WEBLINK