Xây dựng khung chương trình bồi dưỡng ĐBQH cả nhiệm kỳ: Công việc khó nhưng cần thiết phải hoàn thành
Cập nhật : 12:10 - 02/11/2010

Trung tâm Bồi dưỡng đại biểu dân cử (TTBD), Ban Công tác đại biểu vừa tổ chức cuộc tọa đàm lấy ý kiến các ĐBQH về khung chương trình bồi dưỡng ĐBQH cả nhiệm kỳ. Trước kia, hoạt động bồi dưỡng mới chỉ được lên kế hoạch hàng năm và đây là lần đầu tiên TTBD tiến hành xây dựng một khung chương trình cho cả nhiệm kỳ. Là một công việc mới mẻ và khó khăn. Nhưng không phải vì thế mà không làm. Trưởng ban Công tác đại biểu Phạm Minh Tuyên cho rằng: mới, khó nhưng nhất thiết phải làm để triển khai hoạt động bồi dưỡng một cách chủ động, chuyên nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để ĐBQH có thể lựa chọn, tham gia theo nhu cầu của mình.

 

Khung chương trình bồi dưỡng sẽ được thực hiện trong cả nhiệm kỳ kéo dài trong 5 năm và là cơ sở để gối nhiệm kỳ tiếp theo. Cấu trúc khung chương trình hướng đến nhu cầu bồi dưỡng của ĐBQH về cả kiến thức và kỹ năng và luôn luôn được cập nhật. Nội dung chương trình phản ánh ưu tiên của ĐBQH trong từng thời điểm trong nhiệm kỳ và đáp ứng nhu cầu của các nhóm ĐBQH khác nhau. Từ những yêu cầu đòi hỏi như vậy, Khung chương trình được thiết kế gồm 3 phần : Các chương trình cơ bản; Các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu và Các chương trình cập nhật kiến thức. Theo đó, phần về các chương trình cơ bản nhằm cung cấp ngay những kiến thức cần thiết để một ĐBQH mới được bầu lần đầu được trang bị những thông tin cơ bản về Quốc hội, hoạt động của Quốc hội. Nội dung về các chương trình chuyên sâu nhằm cung cấp một cách có hệ thống và xen kẽ giữa kiến thức về tổ chức, nguyên tắc hoạt động, chức năng nhiệm vụ với các kỹ năng cần thiết để thực hiện nhiệm vụ. Ngoài hai chương trình thường xuyên trên, việc tổ chức chương trình cập nhật thông tin cho đại biểu về các vấn đề có tính chất thời sự, các vấn đề theo chương trình hoạt động của Quốc hội…

Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh Nguyễn Thị Bạch Mai cho rằng : không ai sinh ra đã làm ĐBQH. Vì vậy, nhu cầu bồi dưỡng, tập huấn là hết sức cần thiết đối với các ĐBQH, đặc biệt là các ĐBQH mới trúng cử lần đầu. Nhưng phương thức tổ chức các lớp tập huấn như thế nào và nội dung chương trình bố trí ra sao cũng là điều cần phải cân nhắc.

 Về nội dung khung chương trình tập huấn và thời lượng dành cho tập huấn, ĐB TP Hải Phòng thì cho rằng việc bố trí như vậy thì có vẻ phù hợp với ĐBQH chuyên trách hơn là với ĐBQH kiêm nhiệm vì ĐBQH chuyên trách có nhiều thời gian hơn cho hoạt động Quốc hội. Nhưng thực tế, Quốc hội Việt Nam thì ĐBQH chuyên trách không nhiều, khoảng 30% tổng số đại biểu vì vậy, cũng nên tính đến việc xây dựng khung chương trình cho ĐBQH kiêm nhiệm. Cũng đồng ý với ý kiến này, Phó trưởng đoàn ĐBQH Lê Văn Cuông cho rằng đại biểu kiêm nhiệm nhiều ở cả Trung ương và địa phương rất nhiều, nếu tổ chức lớp tập huấn chung cho các đối tượng này thì sẽ không có hiệu quả. ĐB Đinh Xuân Thảo Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp thì cho rằng trình độ đại biểu rất khác nhau, nhu cầu bồi dưỡng rất khác nhau. Vì vậy, để hướng tới Quốc hội hoạt động chuyên nghiệp cần phải xây dựng chương trình hoàn chỉnh hơn. Nhưng quả thật là khó vì như Trưởng ban Công tác đại biểu Phạm Minh Tuyên cho biết là lần đầu tiên tiến hành công việc này. Vì thế, chỉ có thể bằng kinh nghiệm, trải nghiệm trong thời gian qua, cộng với những kinh nghiệm học hỏi được từ các nước… để xây dựng khung chương trình sao cho có thể đạt tới những điểm chung, hài hòa nhu cầu giữa các nhóm đại biểu khác nhau.

Việc xây dựng khung chương trình riêng cho ĐBQH kiêm nhiệm có vẻ cũng khó khả thi vì theo như thực tiễn các đại biểu kiêm nhiệm rất bận rộn với công việc chuyên môn, nên dẫu đã có mời tham dự các lớp tập huấn, cũng thật ít các ĐB kiêm nhiệm có thể tham dự được, đặc biệt là các đại biểu giữ trọng trách cao. Vì vậy nên đề nghị của ĐB trong cuộc tọa đàm rằng cần phải bố trí lớp tập huấn riêng cho đại biểu kiêm nhiệm thì e sẽ ảnh hưởng đến công tác tổ chức… do ít người tham dự. Lỗi không phải do các ĐB kiêm nhiệm mà rằng cơ chế kiêm nhiệm dẫn đến điều đó. Thực tế được Phó trưởng đoàn ĐBQH Đắk Lắk H’Luộc N’Tơ kể lại rằng : nhiệm kỳ trước hoạt động kiêm nhiệm, ngoài việc tham dự một năm hai kỳ họp chị còn tham dự một số cuộc giám sát ở địa phương, nhưng như thế cũng rất ảnh hưởng đến thời gian công tác ở cơ quan. Kết quả là cuối năm không được xếp loại vì thời gian không đảm bảo. Hơn nữa, nếu theo như ý kiến một số đại biểu rằng cần phải tổ chức tập huấn kéo dài ít nhất một tháng vào đầu nhiệm kỳ và là nội dung bắt buộc cho ĐBQH thì càng khó khả thi hơn. Mặc dù cũng không phải là không có lý khi đại biểu cho rằng ngay từ đầu nhiệm kỳ nếu tập trung tập huấn 1 tháng những kiến thức, kỹ năng cần thiết thì đại biểu sẽ tự tin hơn trong nhiệm kỳ hoạt động. Lúc đó, tâm lý ĐB mới trúng cử cũng hăng hái hơn, nhiệt huyết hơn đi tập huấn sẽ hiệu quả hơn… Thời gian thì đã vậy, còn về nội dung, cũng có vẻ có lý khi cho rằng cần phải có chương trình tập huấn bắt buộc cho các ĐBQH. Nhưng đấy là có vẻ có lý trên lý thuyết, thực tế theo như Phó Chủ nhiệm UB VH, GD, TN, TN và NĐ Nguyễn Minh Thuyết thì nhu cầu đại biểu đa dạng, trình độ đại biểu cũng không giống nhau, vậy thì không nên bắt buộc ĐBQH phải dự tập huấn mà nên linh hoạt theo nhu cầu của từng nhóm đại biểu. Ngoài ra, về đối tượng tập huấn, các đại biểu cũng lưu ý không nên bỏ quên đại biểu dân cử địa phương, không nên bỏ quên đội ngũ tham mưu, giúp việc là các cán bộ văn phòng Đoàn ĐBQH vaf Hội đồng nhân địa phương…

Có một điểm chung các đại biểu đều thống nhất là các lớp tập huấn nên dồn vào thời gian đầu nhiệm kỳ vào năm thứ nhất, thứ hai để tạo điều kiện cho đại biểu hoạt động. Các năm thứ 3, thứ 4… thì đi sâu vào từng chuyên đề, vào vấn đề thời sự trước kỳ họp, vào chuyên đề liên quan đến nội dung Quốc hội sẽ thảo luận để các ĐB hiểu sâu, hiểu kỹ hơn, góp tiếng nói có trọng lượng hơn trong các kỳ họp. Các đại biểu cũng nhấn mạnh đến việc tập trung bồi dưỡng kỹ năng đặc thù trong hoạt động của đại biểu dân cử như kỹ năng tiếp xúc cử tri sao cho hiệu quả, kỹ năng giám sát như thế nào, kỹ năng phát biểu tại hội trường ra sao…Theo như ĐB tỉnh Thanh Hóa thì đây chính là mảng đại biểu rất bí, rất cần được tập huấn, bồi dưỡng. Thậm chí ngay cả những việc tưởng chừng như rất đơn giản như trang phục thế nào cho phù hợp khi đi tiếp xúc cử tri, khi đi dự kỳ họp… cũng rất cần được chuẩn hóa. Rồi những tình huống xảy ra trong thực tế, giải quyết đơn khiếu nại tố cáo như thế nào... cũng rất cần sự chia sẻ kinh nghiệm từ các đại biểu khác, chia sẻ kinh nghiệm từ các báo cáo viên. Theo Phó trưởng đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh Trần Du Lịch thì điều đó đòi hỏi những nội dung tập huấn cho đại biểu phải sinh động, thiết thực gắn với hoạt động thực tế của đại biểu, chứ không hẳn là những bài giảng mang tính kinh viện. Nếu không, thì dẫu báo cáo viên có nói hay đến cỡ nào cũng sẽ dẫn đến nhàm chán.

Như vậy, không chỉ yêu cầu khắt khe về nội dung tập huấn mà yêu cầu đối với các báo cáo viên cũng không hề đơn giản. Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai Nguyễn Danh cho rằng báo cáo viên đóng vai trò là người thúc đẩy, khơi gợi tính sáng tạo, chủ động của học viên chứ không phải là truyền đạt một chiều. Lớp tập huấn cũng không đơn thuần là lớp học mà phải là diễn đàn là nơi để các đại biểu gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm, những trải nghiệm trong quá trình hoạt động của mình. Để làm được điều này, cách tốt nhất vẫn đang áp dụng hiện nay theo như Trưởng ban Công tác đại biểu vẫn là đại biểu lớp trước truyền đạt lại cho đại biểu lớp sau. Bởi không có ai sinh ra đã là đại biểu, và hiện cũng chưa có trường lớp nào để đào tạo trở thành đại biểu mà chính những đại biểu lớp trước là những người có trải nghiệm thực tế trong hoạt động dân cử sẽ là người cung cấp những kinh nghiệm thực tế để mỗi đại biểu là mỗi học viên sẽ tự tìm cách thức phù hợp nhất cho mình.

Không hẳn như điều băn khoăn trước kia rằng đã là đại biểu, đã được cử tri lựa chọn thì không cần phải học, trong các ý kiến đại biểu của các đại biểu tại cuộc tọa đàm đều thể hiện sự mong mỏi được tham dự các lớp tập huấn, các lớp bồi dưỡng. Mong mỏi TTBD, Ban Công tác đại biểu tổ chức nhiều hơn nữa các lớp tập huấn với nội dung phong phú và thời gian thích hợp để các đại biểu được tham dự. Mong mỏi ấy cũng không nằm ngoài trách nhiệm mà đại biểu trăn trở- làm tròn trọng trách cử tri đã trao. Các ý kiến của các đại biểu đóng góp vào khung chương trình bồi dưỡng dành cho mình trong cả nhiệm kỳ cũng vì thế mà rất thiết thực, và là những nét phác thảo sinh động góp phần làm nên bức tranh bồi dưỡng kỹ năng hoạt động đại biểu hiệu quả nhất như ý kiến đánh giá của Phó trưởng ban Nguyễn Đăng Tiến trong phần kết luận cuộc tọa đàm. Khung chương trình cũng sẽ được tiếp tục hoàn chỉnh trình UBTVQH phê chuẩn, làm cơ sở để thiết kế các hội nghị, bồi dưỡng, hội thảo, tọa đàm cụ thể dành cho ĐBQH trong suốt nhiệm kỳ.

Nam Bình

 
  • Ông Nguyễn Văn Tố Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (2/3/1946 - 8/11/1946)
  • Bà Nguyễn Thị Kim Ngân Chủ tịch Quốc hội khóa XIV (Từ ngày 31/3/2016)
  • Ông Bùi Bằng Đoàn Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (9/11/1946 - 13/4/1955)
  • Ông Tôn Đức Thắng Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (20/9/1955 - 15/7/1960)
  • Ông Trường Chinh Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khoá II, III, IV, V, VI (15/7/1960 - 04/7/1981)
  • Ông Nguyễn Hữu Thọ Chủ tịch Quốc hội khoá VII (4/7/1981 – 18/6/1987)
  • Ông Lê Quang Đạo Chủ tịch Quốc hội khoá VIII (18/6/1987 – 23/9/1992)
  • Ông Nông Đức Mạnh Chủ tịch Quốc hội khoá IX, X (23/9/1992 – 27/6/2001)
  • Ông Nguyễn Văn An Chủ tịch Quốc hội khoá X, XI (27/6/2001 - 26/6/2006)
  • Ông Nguyễn Phú Trọng Chủ tịch Quốc hội XI, XII (27/6/2006 - 23/7/2011)
  • Ông Nguyễn Sinh Hùng Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (Từ 23/7/2011)

Quốc hội khóa XIV:


Tổng số đại biểu được bầu là 496 người (số liệu đến tháng 6/2018 là: 487 người);

- Đại biểu ở các cơ quan, tổ chức ởTrung ương: 182 người (tỷ lệ 36,70%);

- Đại biểu ở địa phương: 312 người (tỷ lệ 62,90%);

- Đại biểu tự ứng cử: 2 người (tỷ lệ 0,4%).

- Đại biểu là người dân tộc thiểu số:86 người (tỷ lệ 17,30%);

- Đại biểu nữ: 133 người (tỷ lệ26,80%);

- Đại biểu là người ngoài Đảng: 21người (tỷ lệ 4,20%);

- Đại biểu trẻ tuổi (dưới 40 tuổi):71 người (tỷ lệ 14,30%);

- Đại biểu Quốc hội khóa tái cử: 160người (tỷ lệ 32,30%);

- Đại biểu tham gia Quốc hội lần đầu:317 người (tỷ lệ 63,90%);

- Đại biểu có trình độ: Trên đại học:310 người (tỷ lệ 62,50%); đại học: 180 người (tỷ lệ 36,30%); dưới đại học: 6người (tỷ lệ 1,20%).

WEBLINK