Y PHỤC XỨNG KỲ ĐỨC
Cập nhật : 9:39 - 25/02/2016

 

 

 

 

            Đó là một câu chuyện tôi nhớ mãi trong cuộc bầu cử Quốc hội khóa XIII mà tôi là người trực tiếp phụ trách một đơn vị bầu cử ở địa phương.

            Khi đó, đơn vị bầu cử do tôi phụ trách được phân bổ về năm ứng cử viên, gồm một ứng cử viên ở cơ quan Trung ương và bốn ứng cử viên ở địa phương. Công việc chuẩn bị cho cuộc bầu cử ở địa phương bắt đầu từ họat động tiếp xúc cử tri để các ứng cử viên vận động bầu cử và các cuộc tiếp xúc được diễn ra hết sức thuận lợi, các ứng cử viên có dịp "trổ tài" về cách chuẩn bị nội dung thuyết trình trước cử tri rồi các kỹ năng, nghệ thuật giao tiếp, cách ứng xử khi tiếp xúc với cử tri,... đặc biệt là tâm thế, hình ảnh của mỗi ứng viên trước công chúng. Nói chung là các ứng viên đều làm rất tốt, cử tri ở các nơi tiếp xúc rất hài lòng, nhiều người còn nói đùa là: nếu được phép tôi muốn chọn cả năm vị ứng cử viên để bầu vào Quốc hội.

            Hết đợt tổ chức để các ứng cử viên tiếp xúc cử tri, mọi người trong Ban bầu cử do tôi phụ trách đều hài lòng và cùng có nhận định là chất lượng các ứng cử viên đều tốt. Rồi cùng nhau nhận định thử xem ai sẽ trúng cử trong đơn vị bầu cử này, trong năm ứng cử viên chỉ được chọn bầu lấy ba vị. Mỗi người đưa ra nhận định riêng của mình và cũng không trùng khớp với nhau lắm, nhưng riêng ứng cử viên do Trung ương giới thiệu về thì ai cũng nhận định là sẽ trúng và trúng với số phiếu cao. Lý do để mọi người đưa ra nhận định như vậy là vì, ứng cử viên đó là phụ nữ, tuổi còn trẻ, hình ảnh đẹp (hay nói dân dã là xinh gái) lại có thâm niên công tác ở một cơ quan cấp bộ chuyên  ngành về pháp luật, có bằng cấp, học vị cao, được đào tạo ở nước ngoài. Mọi yêu tố đó hội đủ điều kiện quá tốt đối với một đại biểu Quốc hội, do đó những nhận định về việc đắc cử của đại biểu đó là có cơ sở chắc chắn.

            Vậy là mọi người khá yên tâm, bởi vì trong các cuộc bầu cử Quốc hội, lãnh đạo ở địa phương cũng như những người tham gia trong Ủy ban bầu cử ở địa phương luôn đặt sự quan tâm trước hết đến đại biểu do Trung ương giới thiệu về. Mọi việc tiếp theo trong đơn vị bầu cử của chúng tôi diễn ra suôn xẻ, thuận lợi.

            Trong ngày bầu cử mọi việc đều diễn ra đúng kế hoạch, ngay sau khi kết thúc thời gian bỏ phiếu, các tổ bầu cử bắt tay ngay vào kiểm phiếu. Đến ngày hôm sau, bắt đầu vào việc tổng hợp kết quả bầu cử từ các tổ bâu cử lên cấp xã, rồi cấp xã lên đến cấp huyện và báo cáo về đến ban bầu cử (gồm 4 huyện).

            Từ 14 giờ chiều ngày hôm sau, tôi trực tiếp chỉ đạo bộ phận tổng hợp kết quả bầu cử ở đơn vị bầu cử do tôi phụ trách, thông tin từ các huyện báo cáo nhanh từ kết kiểm phiếu được quả tổng hợp từ các xã. Ở Ủy ban bầu cử tỉnh, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu cứ mỗi tiếng đồng hồ các ban bầu cử phải báo cáo tiến độ, kết quả kiểm phiếu (qua điện thoại) về đồng chí Chủ tịch Ủy ban bầu cử tỉnh.

            Ở một, hai giờ đầu, kết quả báo về chưa nhiều, tôi chưa mấy quan tâm, nhưng càng về những giờ cuối buổi chiều, kết quả càng làm mọi người bất ngờ về ứng cử viên ở Trung ương. Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, nóng ruột và điện thoại cho tôi liên tục không phải một tiếng một lần nữa mà đồng chi yêu cầu tôi báo cáo ngay khi có sự thay đổi kết quả tổng hợp. Nhưng tôi chẳng còn cơ hội để báo cáo với đồng chí Bí thư về sự thay đổi kết quả tổng hợp nữa, vì tỷ lệ phiếu bầu cho ứng cử viên này càng ngày càng thấp và kết quả cuối cùng là đứng thứ tư trong năm ứng cử viên- như vậy là không trúng cử.

            Trời! quả là một buổi chiều căng thẳng, mọi nhận định của anh em trong đơn vị bầu cử đều trật hết. Tôi thật sự lo lắng, vì chưa bao giờ ở tỉnh mình lại có trường hợp ứng cử viên do Trung ương giới thiệu về lại không trúng cử, mà lần này lại xảy ra và lại xảy ra ở chính đơn vị bầu cử mà tôi phụ trách, thật là "họa vô đơn chí". Lo lắng vậy thôi, chứ kết quả bầu cử là khách quan chứ đâu phải do mình, thế nhưng sau đó, mọi lời bàn tán, chỉ trích xa, gần vẫn nói đến trách nhiệm của Ban bầu cử ở đơn vị của tôi, nào là không chỉ đạo tuyên truyền đến nơi đến chốn, không tổ chức tốt tiếp xúc cử tri để các ứng cử viên thực hiện vận động bầu cử, các tổ bầu cử không hướng dẫn kỹ cho cử tri,..nói chung là "một mất mười ngờ", một sự việc xảy ra thì nhiều người bàn tán.

            Tuy nhiên, các đồng chí lãnh đạo trong Ủy ban bầu cử tỉnh và trực tiếp là đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cũng chia sẻ về kết quả này, cũng chẳng ai "kết tội" hay quy trách nhiệm cho ban bầu cử hay cho đồng chí Trưởng ban. Nhưng chúng tôi rất băn khoăn về kết quả như vậy, nhất là nó ngược lại với nhận định ban đầu.

            Cuộc họp ban bầu cử được thực hiện ngay sau đó, ngoài những nội dung đánh giá kết quả cuộc bầu cử, chúng tôi tập trung phân tích tìm nguyên nhân về kết quả trái ngược với nhận định ban đầu, vì sao đồng chí ứng cử viên do Trung ương giới thiệu về ứng cử, có đầy đủ điều kiện như vậy mà lại không trúng, thậm chí so với các ứng cử viên trong cùng đơn vị bầu cử này thì ứng cử viên đó còn "nặng ký" hơn rất nhiều ?. Mọi ý kiến phân tích, lập luận được đưa ra để tìm nguyên nhân và cũng đi đến thống nhất một số nguyên nhân dẫn đến số phiếu bầu cho ứng cử viên đó thấp, nhưng riêng tôi chưa thấy thuyết phục lắm.

            Và tôi đề xuất mở một cuộc khảo sát nhỏ, tất nhiên không phải một cuộc điều tra hay khảo sát xã hội, nên không sử dụng phiếu điều tra, khảo sát gì cả, mà chúng tôi phân công các thành viên trong ban bầu cử và một số cộng tác viên trực tiếp đi xuống gặp gỡ cử tri (với một cách hết sức tế nhị) để tìm hiểu tình hình xung quanh kết quả bầu cử này. Các thông tin thu được từ cử tri cơ bản trùng với kết quả nhận định ban đầu của chúng tôi, nhưng riêng có một chi tiết mà chúng tôi không ngờ tới- đó là, nhiều cử tri và ở nhiều địa điểm khác nhau nói về đại biểu do Trung ương giới thiệu về là "đại biểu của dân gì mà đầu tóc bù xù thế", và đó là một lý do họ không bầu cho đại biểu này.

            Trời ơi, thật là trái ngược, như ban đầu chúng tôi nhận định về ứng cử viên này là có hình ảnh đẹp, mà đẹp thật vì chị ấy có mái tóc được uốn, sấy rất công phu và rất đẹp, nhưng cử tri lại cho rằng không đẹp và nói là "bù xù". Đến khi đó, tôi mới sực nhớ đến câu nói của ông nội tôi ngày tôi còn nhỏ và cũng là lời dạy của các cụ đồ nho, là: "Y phục xứng kỳ đức", hàm ý của câu nói đó là ăn mặc, trang phục phải phù hợp với từng điều kiện, hoàn cảnh cụ thể, phù hợ với tuổi tác. Cần chú ý nhất ở yếu tố phù hợp, có thể ở chỗ này thì đẹp, nhưng ở nơi khác thì lại là không đẹp, nhóm đối tượng này cho là đẹp, nhưng nhóm đối tượng khách lại cho là không đẹp.

            Và đối chiếu với trường hợp của ứng cử viên trong câu chuyện này thì rất đúng, bởi một người phụ nữ có mái tóc rất "mốt", rất hợp với khuôn mặt, dáng người của chị và cũng rất phổ thông với phụ nữ ở công sở. Nhưng ngược lại dưới con mắt của cử tri, người dân ở nông thôn và nhất là đối với phụ nữ nông thôn - họ cho rằng không đẹp, không phù hợp với một người là đại biểu của dân. Nếu những người đã gặp trực tiếp chị ở các cuộc tiếp xúc cử tri thì chắc cũng không chê bai gì về hình ảnh của chị, thậm chí còn khen, nhưng khổ nỗi hầu hết cử tri khi đến điểm bỏ phiếu mới được nhìn ứng cử viên qua tấm ảnh trên bảng tiểu sử cá nhân ứng cử viên, mà cũng chỉ nhìn thấy khuôn mặt và mái tóc mà thôi và chỉ thấy nó "bù xù"- đó cũng là một lý do mà nhiều cử tri không thiện cảm và họ đã không bỏ phiếu cho chị.

            Qua đây, tôi mới nghiệm ra một điều mà lâu nay có lẽ không ít người chưa nhận ra là cái đẹp là ở sự phù hợp, nhất là đối với những người là cán bộ của dân, là người của công chúng. Mỗi cử chỉ, hành động, mỗi lời nói, bước đi đều có người để ý, theo dõi, thậm chí xét nét, đánh giá, ví dụ như: một đồng chí lãnh đạo đi thăm công trình xây dựng, kiểm tra đê điều, kiểm tra đồng ruộng mà vô tình để một đồng chí cán bộ dưới quyền đi sau che ô cho thủ trưởng đỡ nắng, lập tức hình ảnh đó bị người khác đánh giá quan cách, xa dân, không chia sẻ khó khăn, vất vả với những người lao động.

            Nói chung, mỗi chúng ta cần phải biết đối tượng mình tiếp xúc, mình gặp gỡ, mình nói chuyện,... là ai, mình làm gì và xuất hiện ở đâu, để từ đó có có sự chuẩn bị chu đáo, phù hợp từ nội dung để nói, đến ăn mặc, trang phục, đầu tóc,...cho phù hợp với hoàn cảnh cụ thể, tạo thiện cảm ngay từ đầu với những người mình gặp, tạo nên hiệu quả công tác cao và sự tin tưởng nơi cử tri và nhân dân.

Lương Anh Tế - Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Hải Dương

 

 

 
  • Ông Nguyễn Văn Tố Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (2/3/1946 - 8/11/1946)
  • Bà Nguyễn Thị Kim Ngân Chủ tịch Quốc hội khóa XIV (Từ ngày 31/3/2016)
  • Ông Bùi Bằng Đoàn Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (9/11/1946 - 13/4/1955)
  • Ông Tôn Đức Thắng Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (20/9/1955 - 15/7/1960)
  • Ông Trường Chinh Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khoá II, III, IV, V, VI (15/7/1960 - 04/7/1981)
  • Ông Nguyễn Hữu Thọ Chủ tịch Quốc hội khoá VII (4/7/1981 – 18/6/1987)
  • Ông Lê Quang Đạo Chủ tịch Quốc hội khoá VIII (18/6/1987 – 23/9/1992)
  • Ông Nông Đức Mạnh Chủ tịch Quốc hội khoá IX, X (23/9/1992 – 27/6/2001)
  • Ông Nguyễn Văn An Chủ tịch Quốc hội khoá X, XI (27/6/2001 - 26/6/2006)
  • Ông Nguyễn Phú Trọng Chủ tịch Quốc hội XI, XII (27/6/2006 - 23/7/2011)
  • Ông Nguyễn Sinh Hùng Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (Từ 23/7/2011)

Quốc hội khóa XIII:

Tổng số đại biểu là 497 người;
- 33.4đại biểu ở các cơ quan trung ương;
- 65.8% đại biểu ở địa phương;
- 15.6% đại biểu là người dân tộc thiểu số;
- 24.4% đại biểu là phụ nữ;
- 8.4% đại biểu là người ngoài Đảng;
- 12.2% đại biểu là trẻ tuổi (dưới 40);
- 33.2% là đại biểu Quốc hội khóa XII tái cử;
- 98,2% đại biểu có trình độ đại học và trên đại học;
- 7% đại biểu thuộc khối doanh nghiệp;
- 33% đại biểu hoạt động chuyên trách ở các cơ quan của Quốc hội và các Đoàn đại biểu Quốc hội;
- 0.8% đại biểu là người tự ứng cử.

WEBLINK