NÓI CÓ SÁCH, MÁCH CÓ CHỨNG
Cập nhật : 9:52 - 21/01/2014

          Câu chuyện kể sau đây xảy ra trong ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp tại một đơn vị bầu cử cấp huyện ở tỉnh Hải Dương.

          Ngày bầu cử, các thành viên ở Ban bầu cử phân công nhau thành các tổ đi kiểm tra tại các điểm bầu cử và xử lý các tình huống ngay khi phát sinh, nếu không xử lý được (khó, hoặc quá thẩm quyền) thì báo cáo về đồng chí trưởng ban (là đồng chí Bí thư huyện ủy) để xử lý hoặc báo cáo tiếp lên cấp trên. Trong suốt cả ngày diễn ra bầu cử, mặc dù có một số phát sinh nhỏ cần giải quyết, song nói chung mọi việc đều diễn ra suôn sẻ.

          Khoảng 18 giờ 30 cùng ngày, tức là còn 30 phút nữa mới kết thúc cuộc bỏ phiếu, một cuộc điện thoại từ một điểm bầu cử ở xã A gọi về phản ảnh một sự việc vừa xảy ra như sau:

Có một cử tri tên Nguyễn Thị H là người sinh ra ở xã A đã lấy chồng sang xã B (xã bên cạnh), khi bầu cử thì lại bỏ phiếu ở xã A, khi có người phát hiện và đề nghị kiểm tra thì chị H có thẻ cử tri nhưng thẻ do đơn vị bầu cử xã B đóng dấu, và không có trong danh sách cử tri xã A. Cử tri - chị Nguyễn Thị H cho biết, tuy lấy chồng sang xã B và hộ khẩu đã chuyển về bên đó, nhưng mấy năm nay hai vợ chồng lại sang nhà mẹ đẻ ở để trông nom mẹ già và nhận khoán hồ nuôi cá bên xã A. Hôm nay, đã gần hết giờ bỏ phiếu và cứ nghĩ rằng đã có thẻ cử tri thì bầu ở đâu chẳng được, thế là chị H đã ra bỏ phiếu ở địa điểm bầu cử ở xã A.

Một thành viên tổ bầu cử cho biết do đã gần hết giờ bỏ phiếu và chỉ còn một số cử tri đến bỏ phiếu, khi phát phiếu thấy chị H sinh ra ở đây và mấy năm gần đây lại thấy sinh sống và sản xuất ở đây nên đã không kiểm tra danh sách cử tri nên đã phát phiếu bầu và phiếu đã được bỏ vào thùng phiếu trước khi bị phát hiện lập biên bản. Khi sự việc bị phát hiện, rất đông cử tri ở điểm bầu cử đã tập trung và yêu cầu tổ bầu cử hủy kết qủa bầu cử và không cho tổ bầu cử thực hiện kiểm phiếu.

          Khi sự việc được báo cáo, kết hợp với thông tin từ các đồng chí được phân công giám sát điểm bỏ phiếu này, các đồng chí trong Ban bầu cử nhận định, ở điểm bầu cử xã A này có hai nhóm cử tri ủng hộ cho hai ứng cử viên Hội đồng nhân dân cấp xã khác nhau và nhóm nào cũng muốn cho ứng cử viên của mình trúng cử. Nhóm cử tri này theo dõi cử tri của nhóm kia để không cho bầu hộ, bầu thay, sự việc xảy ra có thể do các thành viên tổ bầu cử sơ xuất chứ không cố ý. Trường hợp cử tri H bỏ phiếu khi không có trong danh sách cử tri ở đó có thể do cố ý để có thêm sự ủng hộ cho một ứng cử viên nào đó ở xã, hoặc có thể do vô tình nghĩ rằng mình có thẻ cử tri thì bầu ở đâu cũng được. Từ nhận định đó, Ban bầu cử thống nhất chỉ đạo phương án xử lý (thật ra là phương án chữa cháy): yêu cầu tổ bầu cử ở xã A cử người sang xã B kiểm tra xem cử tri H đã bỏ phiếu ở đó chưa, nếu chưa bỏ thì đề nghị cấp cho cử tri H một giấy giới thiệu chuyển địa điểm bỏ phiếu sang xã A để bảo đảm thủ tục.

          Nhưng khi cho kiểm tra ở điểm bầu cử của xã B, cử tri H đã được bỏ phiếu và do bố chồng chị H không thấy hai con về bỏ phiếu nên đã nhận phiếu và bỏ thay. Như vậy, chị H đã bỏ phiếu hai lần ở hai địa điểm khác nhau, và phương án “chữa cháy” vừa nêu ra cho tình huống này là không thực hiện được. Trong khi đó, tại điểm bầu cử ở xã A, cử tri tiếp tục tụ tập ngày càng đông và không cho tổ bầu cử kiểm đếm phiếu, kiểm phiếu và yêu cầu hủy kết quả bầu cử.

          Trước tình huống đó, lúc bấy giờ đã khoảng 20 giờ đêm, đồng chí Bí thư huyện ủy đã cử đồng chí Phó Trưởng Ban bầu cử (là đồng chí Phó Bí thư thường trực huyện ủy) cùng một đồng chí Phó Trưởng Công an huyện và đồng chí Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự huyện (cùng là thành viên Ban bầu cử) xuống điểm bầu cử để phối hợp chỉ đạo, vận động, thuyết phục nhân dân để tổ bầu cử thực hiện việc kiểm, đếm phiếu bầu, lập các biên bản liên quan và cho tiến hành kiểm phiếu. Sự việc đã xảy ra được lập biên bản để báo cáo lên Ủy ban bầu cử tỉnh.

          Sau gần 2 giờ đồng hồ, các đồng chí trong tổ công tác được cử xuống không thuyết phục được cử tri, họ khăng khăng không cho kiểm phiếu. Ngoài trời càng ngày càng mưa to kết hợp giông lốc lớn, điểm bỏ phiếu xã A lại cách trung tâm huyện gần 15 km, lúc này đồng chí Bí thư huyện ủy quyết định "xuất tướng" trực tiếp xuống xã A để giải quyết sự việc. Trước khi đi, ông nhắc tôi đem theo cuốn tài liệu Hướng dẫn bầu c, trong đó có in cả Luật Bầu cử Quốc hội, Luật Bầu cử Hội đồng nhân dân, cùng Quyết định thành lập Ban bầu cử cấp huyện. Đúng là đến lúc này, mọi việc phải căn cứ vào pháp luật, không thể chỉ vận động theo tình cảm được. Đồng chí Bí thư cũng không quên đeo tấm thẻ Trưởng Ban bầu cử.

          Xe ô tô đưa đồng chí Bí thư và tôi xuống điểm bầu cử xuất phát lúc 20 giờ 15 phút, trời càng mưa nặng hạt, gió to, cây cối ven đường cành gãy, lá rụng đầy đường, một nhánh cây bạch đàn khá to bị gió vặn gãy còn suýt rơi trúng vào phần đuôi xe ô tô. Dò dẫm mãi xe mới tới điểm bầu cử vì điểm bầu cử được bố trí ở một nhà dân nằm sâu giữa xóm dân cư, toàn bộ hệ thống điện đã bị cắt do mưa giông to. Tới nơi, hàng trăm người dân đội nón, đội áo mưa vẫn đứng đầy ngoài sân và vẫn ồn ã những lời bàn tán, chỉ trích. Phía trong nhà, các thành viên tổ bầu cử vẫn án binh, ai ngồi đâu vẫn ngồi nguyên đó.

          Khi chúng tôi đến nơi, có một vài người nhận ra và chen nhau nói "À, ông Bí thư huyện ủy đây rồi, ông xuống giải quyết đi!", "Không có giải quyết gì hết, hủy kết quả bầu cử và xử lý mấy ông ở tổ bầu cử đi!", "Lặng yên để xem ông Bí thư giải quyết như thế nào nào?",... Những âm thanh ồn ào như vậy, khiến tôi cũng bối rối.

          Ngay khi bước chân xuống xe đồng chí Bí thư đã nói: “Xin chào tất cả bà con cử tri, mọi người đã ăn uống gì chưa mà còn đứng dưới mưa như thế này, hãy bình tĩnh, mọi việc sẽ được giải quyết thấu đáo”.

Đám đông lại ào ào lên: "Bình tĩnh là thế nào, chúng tôi đứng từ chiều đến giờ, chưa hạt cơm nào vào bụng đây", "Ông Bí thư cũng chẳng giải quyết được đâu, cứ hủy kết quả bầu cử và cho bầu lại", "Ông Bí thư định giải quyết thế nào đây ?"...

          Ông Bí thư "ra đòn phủ đầu": “Vâng trước hết xin báo với bà con cử tri, tôi là Trưởng Ban Bầu cử của huyện, người chịu trách nhiệm cao nhất ở đây, mọi người hãy bình tĩnh và nghe tôi nói. Tôi nói nhưng phải có người nghe, nếu mọi người cứ mất trật tự thì làm sao tôi nói được. Xin thưa bà con, tôi cũng chưa có hạt cơm nào vào bụng đây, vừa rồi lại suýt bị cây đè lên xe, vừa chết hụt rồi đó”.

Nghe vậy, mọi người dần im lặng, có vẻ chia sẻ vất vả cùng Bí thư và có ý muốn nghe hướng giải quyết sự việc của ông.

          Ông Bí thư nói tiếp: “Tôi đề nghị thế này, trước hết lập biên bản đối với Tổ bầu cử về sự việc này để báo cáo lên cấp trên xem xét xử lý”.

“Biên bản được lập rồi ạ!” - một người trong đoàn công tác trả lời.

          “Vâng, nếu biên bản đã được lập thì hãy đọc rõ cho mọi người cùng nghe, sau đó có đại diện cử tri ký vào biên bản” - Ông Bí thư chỉ đạo.

Lúc đó, có một phụ nữ trẻ lên tiếng: "Biên bản thì ăn thua gì, chẳng ai xử lý đâu, xử lý thế nào, cứ cho bầu lại thôi".

          Ông Bí thư dồn tiếp: “Vậy mọi người không tin tôi sao?”

“Tin thì có tin, nhưng ông nói thế lấy gì để bảo đảm” - lại tiếng của người phụ nữ lúc trước.

Lúc này tôi vẫn đang đứng sau ông. Ông ghé tai bảo tôi đem cho ông cuốn Hướng dẫn bầu cử đã mang theo. Ông giở ngay đến điều 87 trong Luật Bầu cử và nói: “Tôi nói có sách đây, đây là điều 87 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội về xử lý vi phạm trong bầu cử, tôi xin đọc để mọi người nghe” - ông đọc dõng dạc: "Người nào dùng thủ đoạn lừa gạt, mua chuộc hoặc cưỡng ép làm trở ngại việc bầu cử, ứng cử đại biểu Quốc hội của công dân; người có trách nhiệm trong công tác bầu cử mà giả mạo giấy tờ, gian lận phiếu bầu hoặc dùng thủ đoạn khác để làm sai lệch kết quả bầu cử thì tuỳ theo mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự".

Đọc xong ông nói luôn: “Vậy muốn xử lý được các vị trong Tổ bầu cử thì phải kiếm phiếu để xem mức độ sai lệch kết quả bầu cử thế nào chứ, nếu không kiểm phiếu thì làm sao biết kết quả để xử lý”.

          Chị phụ nữ hồi nãy lại lên tiếng: “Đâu, bác cho cháu xem chỗ bác vừa đọc xem có đúng không?”

“Trời, lại không tin cả Bí thư nữa!”- ông Bí thư dí dỏm đùa.

Tôi cầm cuốn sách từ tay Bí thư đưa cho chị phụ nữ đó, chị đọc lại cho mọi người nghe rồi nói: “Đúng là Bí thư có khác - nói có sách, mách có chứng”.

Mọi người cười ồ lên: “Ừ, ông này chắc tay thật, Bí thư huyện ủy mà lại”, ... - những tiếng bình luận rì rầm. Lúc này, tôi nghĩ, mọi việc có vẻ đã xuôi rồi, Bí thư đang kiểm soát được tình hình.

           “Nào, đồng chí tổ trưởng tổ công tác đọc biên bản đi”. Sau đó, biên bản được đọc lên, ông Bí thư hỏi: “Các vị trong ban bầu cử có ý kiến gì không, sự việc có đúng như vậy không?

Các vị đều nhất trí và biên bản được ký kết. Sau động thái đó, bầu không khí có vẻ dịu hơn, mọi người đã tin tưởng vào cách xử lý bí thư, đã có nhiều tiếng cười, lời nói đùa hơn. Lúc này đã là 12 giờ đêm.

          Bí thư tiếp tục chỉ đạo: “Tiếp theo, đề nghị đồng chí Phó trưởng Công an huyện phụ trách, các đồng chí trong tổ công tác kiểm kê toàn bộ số phiếu chưa sử dụng, lập biên bản và niêm phong toàn bộ các tài liệu liên quan của tổ bầu cử, dưới sự chứng kiến của cử tri”.

Các đồng chí trong tổ bầu cử và đoàn công tác thực hiện các công việc theo sự chỉ đạo một cách nhanh, gọn.

          Bí thư tiếp tục: “Bây giờ tổ công tác cho mở hòm phiếu để tiến hành phân loại phiếu theo bốn cấp bầu, kiểm đếm số lượng phiếu đã bầu để đối chiếu với số cử tri đã bỏ phiếu. Các vị trong tổ bầu cử không được tham gia kiểm phiếu vì đang vi phạm quy chế bầu cử, các vị sẽ là người chứng kiến thôi, việc kiểm đếm phiếu sẽ do tổ công tác của huyện thực hiện và đề nghị bà con cử cho tôi bốn người là thanh niên nhanh nhẹn, tinh mắt cùng tổ công tác thực hiện kiểm đếm, phân loại phiếu”.

“Đúng đấy, đúng đấy!” - rất nhiều cử tri lên tiếng tỏ ý đồng tình với cách làm của Bí thư.

Lúc này đèn điện đã bật sáng trở lại và ngoài trời cũng đã ngớt mưa. Công việc được tiến hành thuận lợi hơn vì có điện sáng. Đám đông người dân cũng đã ngồi tản ra và khá trật tự. Bốn nhóm kiểm đếm bốn loại phiếu bầu (Quốc hội và 3 cấp Hội đồng nhân dân), những cử tri được mời vào cùng kiểm phiếu làm việc rất nhiệt tình, nhanh nhẹn.

          Thực tình lúc này tôi rất lo, bởi vì có thể xảy ra tình huống số phiếu bầu nhiều hơn số cử tri đã đăng ký bỏ phiếu, do có cử tri đã bỏ 2 hặc 3 phiếu chẳng hạn. Nếu tình huống này xảy ra thì phải lập biên bản hủy kết qủa bầu cử, và tình hình sẽ rất phức tạp. Tôi chia sẻ lo lắng này cùng đồng chí Bí thư, nhưng ông an ủi: “Yên tâm đi, chú thấy từ tối đến giờ mọi việc đều suôn sẻ đấy chứ, sẽ không có tình huống đó đâu”. Ông nói vậy chứ tôi biết là ông cũng đã dự tính đến tình huống đó rồi.

          Sau khoảng 30 phút, việc phân loại, kiểm, đếm phiếu đã xong, và không có nhóm phiếu nào vượt số cử tri cả, thậm chí có 2 nhóm phiếu còn ít hơn số cử tri đăng ký bỏ phiếu, điều đó chứng tỏ có một vài cử tri đã nhận phiếu nhưng lại không bỏ phiếu - điều đó được cho phép trong bầu cử và được coi là hợp lệ.

          Sau khi đồng chí Tổ trưởng công bố kết quả số lượng phiếu đã kiểm - đếm, đồng chí Bí thư nói: “Bây giờ đã là 2 giờ đêm, cử tri có nghi vấn về có sự sắp đặt của tổ bầu cử để có lợi cho một ứng cử viên nào đó của Hội đồng nhân dân xã, qua kiểm đếm số lượng phiếu đã bầu cho thấy, chỉ duy nhất có chị H là người bỏ phiếu ngoài danh sách cử tri và cũng không có cử tri nào bỏ nhiều hơn một phiếu của mình. Tôi đề nghị tập trung kiểm ngay phiếu bầu của cấp xã, 3 cấp còn lại cho niêm phong và để sáng ngày mai tiến hành kiểm phiếu, làm như vậy bà con thấy có được không?”

Mọi người đồng tình cao: “Nhất trí đấy, cho kiểm ngay đi!”.

          Thực ra, đồng chí Bí thư hiểu rằng cử tri ở đây đang rất quan tâm đến kết quả bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã và đang có sự tranh chấp giữa hai ứng cử viên, nên họ đồng ý ngay với đề xuất của ông.

          Lúc này, đồng chí bí thư ghé tai tôi nói nhỏ: “Nín thở chờ đợi kết quả nhé! Nếu số phiếu bầu của hai ứng cử viên đang tranh chấp kia chỉ chênh nhau một phiếu thì không thể phân giải nổi, bởi phiếu bầu của chị H không biết đã bỏ cho ai và nhóm cử tri nào cũng có thể đổ lỗi do phiếu của chị H nên ứng cử viên của họ thấp hơn một phiếu”.

          Sau khoảng hơn một giờ đồng hồ kiểm phiếu, mọi người làm rất nhanh, khoa học và kết qủa được công bố. Có ba trong số năm ứng cử viên đã trúng cử, và số phiếu giữa người trúng cử ở vị trí thứ ba cao hơn người không trúng ở vị trí thứ tư tới 9 phiếu. Lúc này mọi người trong đoàn công tác mới thở phào nhẹ nhõm, nhất là vẻ mặt các vị trong tổ bầu cử lúc này mới bớt "tái", mặc dù nhiều người từ chiều đến giờ chưa có hạt cơm nào vào bụng cả.

          Bắt đầu thấy cử tri tản ra và một số người đã bỏ về, lúc này là gần 4 giờ sáng, ông Bí thư nói:

“Kết quả bầu cử Hội đồng nhân dân cấp xã như vậy là đã rõ, tuy có sự vi phạm về quy chế bầu cử, việc đó sẽ xem xét sau, nhưng lá phiếu của chị H đã không làm ảnh hưởng đến kết quả trúng cử của các ứng cử viên. Việc xử lý những người trong tổ bầu cử sẽ được báo cáo lên Ủy ban bầu cử tỉnh, thẩm quyền của tôi không giải quyết được việc này.

          Bây giờ xin mời bà con về nghỉ, ai còn thắc mắc gì, sáng mai xin mời đến trụ sở Ủy ban nhân dân xã trình bày. Tôi sẽ cử một tổ công tác xuống đó tiếp và giải quyết những thắc mắc của bà con, như vậy được không ạ?”

“Thôi, về đi bà con ơi, tạm tin lời ông Bí thư nói như vậy!” - một cử tri lớn tuổi nói.

          Ông Bí thư và nhóm cử tri cùng cười xòa. Mọi người lần lượt ra về. Lúc này gà đã gáy sáng.

          Câu chuyện trên đây đã được coi là một điển hình cho việc giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình bầu cử tại cơ sở. Sau này, những đồng chí trong các tổ bầu cử đều truyền tai nhau bài học kinh nghiệm: đi đâu, làm gì, nhất là khi tiếp xúc với bà con cử tri cũng luôn phải nắm chắc và viện dẫn cụ thể, rõ ràng các quy định của pháp luật thì mới thuyết phục được người dân, phải nhớ rõ “nói có sách – mách có chứng” .

Lương Anh Tế - Chủ tịch UBMTTQ tỉnh Hải Dương

 
  • Ông Nguyễn Văn Tố Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (2/3/1946 - 8/11/1946)
  • Bà Nguyễn Thị Kim Ngân Chủ tịch Quốc hội khóa XIV (Từ ngày 31/3/2016)
  • Ông Bùi Bằng Đoàn Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (9/11/1946 - 13/4/1955)
  • Ông Tôn Đức Thắng Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (20/9/1955 - 15/7/1960)
  • Ông Trường Chinh Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khoá II, III, IV, V, VI (15/7/1960 - 04/7/1981)
  • Ông Nguyễn Hữu Thọ Chủ tịch Quốc hội khoá VII (4/7/1981 – 18/6/1987)
  • Ông Lê Quang Đạo Chủ tịch Quốc hội khoá VIII (18/6/1987 – 23/9/1992)
  • Ông Nông Đức Mạnh Chủ tịch Quốc hội khoá IX, X (23/9/1992 – 27/6/2001)
  • Ông Nguyễn Văn An Chủ tịch Quốc hội khoá X, XI (27/6/2001 - 26/6/2006)
  • Ông Nguyễn Phú Trọng Chủ tịch Quốc hội XI, XII (27/6/2006 - 23/7/2011)
  • Ông Nguyễn Sinh Hùng Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (Từ 23/7/2011)

Quốc hội khóa XIV:


Tổng số đại biểu được bầu là 496 người (số liệu đến tháng 6/2018 là: 487 người);

- Đại biểu ở các cơ quan, tổ chức ởTrung ương: 182 người (tỷ lệ 36,70%);

- Đại biểu ở địa phương: 312 người (tỷ lệ 62,90%);

- Đại biểu tự ứng cử: 2 người (tỷ lệ 0,4%).

- Đại biểu là người dân tộc thiểu số:86 người (tỷ lệ 17,30%);

- Đại biểu nữ: 133 người (tỷ lệ26,80%);

- Đại biểu là người ngoài Đảng: 21người (tỷ lệ 4,20%);

- Đại biểu trẻ tuổi (dưới 40 tuổi):71 người (tỷ lệ 14,30%);

- Đại biểu Quốc hội khóa tái cử: 160người (tỷ lệ 32,30%);

- Đại biểu tham gia Quốc hội lần đầu:317 người (tỷ lệ 63,90%);

- Đại biểu có trình độ: Trên đại học:310 người (tỷ lệ 62,50%); đại học: 180 người (tỷ lệ 36,30%); dưới đại học: 6người (tỷ lệ 1,20%).

WEBLINK