TRÔNG CÂY LẠI NHỚ ĐẾN RỪNG
Cập nhật : 17:09 - 05/03/2013

Trong vài lần điện đàm trao đổi công việc,anh Nguyễn Văn Năm, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh Bình Phước đãmời đại diện Ban Công tác đại biểu (BCTĐB) về thăm và khảo sát về việc triển khai thí điểm tổ chức hai Ban của HĐND cấp xã tại Bình Phước. Nhân dịp đi dự kỳ họp cuối năm 2012 của HĐND mộtsố tỉnh ở khu vực miền Đông và Tây Nguyên, tôi nhận lời và hẹn với anh Năm một cái lịch làm việc thật hợp lý, tuy tâm trạng khá băn khoăn, thấp thỏm.

1. Băn khoăn, thấp thỏm điều gì ?

Điều tôi băn khoăn, thấp thỏm chính là vì, ngày19/11/2011, Thường trực HĐND  tỉnh BìnhPhước đã có Tờ trình số 323/TTr - HĐND xin chủ trương thí điểm thành lập ban HĐND  cấp xã tại 5/10 huyện (mỗi huyện thí điểm tại2 xã, phường, thị trấn);  BCTĐB đã cócông văn số 435/ BCTĐB - CTĐB ngày 29/11/2011, do tôi thay mặt Trưởng Ban ký.Vì tôi mới được điều động về BCTĐB làm Phó trưởng Ban tháng 7/2011, dù đã phụcvụ tại Văn phòng Quốc hội trên 30 năm, trong đó có một thời gian tham gia côngtác theo dõi hoạt động đại biểu dân cử từ hồi còn Vụ Dân chính (trước năm 1980)nhưng sau khi ký công văn nói trên tôi vẫn cảm thấy có điều gì đó chưa ổn.

 Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, BCTĐB có nhiệm vụ phối hợp với các cơ quan, tổchức hữu quan giúp Ủy ban thường vụ Quốc hội …” giám sát, hướng dẫn hoạt động của HĐND” (khoản 6 Điều 2 Nghịquyết 575/UBTVQH12 ngày 31/01/2008 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa XII). Vìvậy, việc ký công văn hướng dẫn hoạt động của HĐND vốn là việc làm đương nhiênvà trước đó tôi đã ký một số văn bản nhưng mang tính giải thích, hướng dẫn chorõ hơn. Vấn đề vướng mắc ở đây là thủ tục pháp lý của việc phúc đáp công vănnói trên. Căn cứ vào quy định tại Điều 5 của Luật tổ chức Hội đồng nhân dân vàỦy ban nhân dân thì chỉ có “Hội đồng nhândân cấp tỉnh, cấp huyện có các Ban của Hội đồng nhân dân” và cấp xã khôngtổ chức các Ban, theo đó Thường trực của HĐND cấp xã chỉ có hai chức danh làChủ tịch và Phó Chủ tịch. Do yêu cầu của thực tiễn nên, năm 2006, Thường trựcHĐND tỉnh Đồng Nai đã có công văn đề nghị UBTVQH cho phép thí điểm thành lậpmột Ban để giúp Thường trực HĐND cấp xã triển khai thực hiện các nhiệm vụ doluật định. Tôi yêu cầu anh chị em chuyên viên tìm công văn trả lời của Ban đốivới Thường trực HĐND tỉnh Đồng Nai thì không có. Anh chị em nói rằng, hình nhưngày ấy các đồng chí có thẩm quyền chỉ cho ý kiến bằng miệng là, Thường trựcHĐND tỉnh Đồng Nai cần báo cáo, xin ý kiến của Thường vụ tỉnh ủy. Căn cứ duynhất để chúng tôi “bám” vào là bản báo cáo công tác của năm 2010 của Thườngtrực HĐND tỉnh Đồng Nai, trong đó có nêu kết quả tổng kết 5 năm thí điểm thànhlập Ban của HĐND tại 171 xã, phường, thị trấn của 11 huyện, thị xã, thành phốthuộc tỉnh, được đồng chí Tòng Thị Phóng, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịchQuốc hội về dự và đã phát biểu ý kiến ghi nhận, biểu dương về giải pháp và sángkiến nói trên.

Theo Tờ trình số 323 của Thường trực HĐNDtỉnh Bình Phước thì Đề án thí điểm thành lập ban HĐND  cấp xã (tại5/10 huyện, mỗi huyện thí điểm tại 2 xã, phường, thị trấn) đã căn cứ vàokết quả khảo sát thực tế và được Đảng đoàn Hội đồng nhân dân tỉnh xem xét, đồngý nhưng chưa cho biết ý kiến của Ban Thường vụ tỉnh ủy. Vì vậy, sau khi cânnhắc và xin ý kiến đồng chí Trưởng Ban, tại công văn số 435/ BCTĐB – CTĐB, chúngtôi cũng nhắc lại thiếu sót nói trên và “đềnghị Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Phước liên hệ với Thường trực Hộiđồng nhân dân tỉnh Đồng Nai để trao đổi thêm kinh nghiệm và báo cáo Đảng đoànHội đồng nhân dân để xin ý kiến chỉ đạo của Ban thường vụ tỉnh ủy trước khitriển khai thí điểm thành lập Ban của HĐND  cấp xã”. Tôi thấp thỏmkhông biết tỉnh Bình Phước đã thực hiện việc thí điểm như thế nào.

2. "Trăm nghe không bằng một thấy”

Để thuận tiện cho việc thực hiện lịch tham dựkỳ họp của Hội đồng nhân dân một số tỉnh của chúng tôi và sự chuẩn bị của cácxã thí điểm, Thường trực HĐND tỉnh Bình Phước đã sắp xếp để chúng tôi về dựphiên bế mạc của HĐND tỉnh vào sáng ngày 7/12/2012 và dành hai buổi sau đó đikhảo sát tại xã Đồng Tâm thuộc huyện Đồng Phú và xã Thống Nhất (có cả đại diệnxã Đăk Nhau – cũng thí điểm) thuộc huyện Bù Đăng. Thường trực HĐND tỉnh BìnhPhước đã mời đại diện Ban Kinh tế - Ngân sách, Ban Pháp chế của HĐND tỉnh vàđại diện HĐND huyện tham gia vào đoàn khảo sát của chúng tôi. Tại mỗi xã, chúngtôi được Hội đồng nhân dân xã chuẩn bị kế hoạch đón tiếp và nội dung làm việcrât cụ thể, chu đáo. Qua báo cáo của Thường trực HĐND hai xã, thực hiện côngvăn số 159/HĐND ngày 10/8/2012 của HĐND tỉnh Bình Phước về việc hướng dẫn thực hiệnĐề án thí điểm thành lập Ban của HĐND xã, ngay trong tháng 8/ 2012, tại kỳ họpHĐND xã, các Ban Kinh tế - Xã hội và Pháp chế đã được thành lập. Mỗi Ban có 6thành viên. Ban Kinh tế - Xã hội do Chủ tịch HĐND xã là Trưởng Ban; Ban Phápchế do Phó Chủ tịch HĐND xã là Trưởng ban.  Đồng thời, Quy chế hoạt động của Ban cũng đượcgấp rút xây dựng và thông qua. Sau đó, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức để cácthành viên của các Ban của 10 xã về tập huấn 3 ngày (27-29/9/2012) tại tỉnh vàđi học tập kinh nghiệm thực tế tại huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai.

Mặc dù thời gian triển khai thực hiện thíđiểm mới có 3 tháng nhưng qua báo cáo của các Ban của HĐND hai xã (và cả của xãĐăk Nhau), với tinh thần tích cực, khẩn trương và đầy tinh thần trách nhiệm,các Ban đã xây dựng kế hoạch công tác quý 4/2012 và năm 2013 nói chung, kếhoạch tổ chức giám sát, thẩm tra các dự thảo nghị quyết chuẩn bị cho kỳ họpcuối năm 2012 nói riêng. Nghiên cứu bản Kế hoạch giám sát số 01/KH-BKTXH ngày17/10/2012 của Ban KT-XH của HĐND xã Đồng Tâm, chúng tôi ngạc nhiên vì khôngchỉ nội dung mà cả hình thức văn bản đều được chuẩn bị và trình bày khoa học,đúng thể thức văn bản. Thành phần Đoàn giám sát có đủ từ Trưởng, Phó và 3 thànhviên của Ban, có đại diện của Mặt trận Tổ quốc, Ban Tài chính và Ban quản lý Dựán xây dựng nông thôn mới (BXDNTM) của xã. Bản Kế hoạch đã ghi rõ những nộidung cần chuẩn bị báo cáo của UBND xã, của Ban Tài chính, và của BXDNTM; phâncông nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan giám sát và chịu sự giám sát. Chúng tôicũng nghiên cứu các biên bản làm việc của các đoàn giám sát, các báo cáo kếtquả thực hiện nhiệm vụ giám sát, thẩm tra báo cáo, dự thảo nghị quyết của cácBan KT-XH và Pháp chế của hai xã; nêu câu hỏi để nắm cụ thể hơn những nội dungchưa rõ hoặc đáng quan tâm. Điều đáng mừng là, đại diện UBND và các đại biểutham dự buổi làm việc với chúng tôi đều đánh giá cao sự tận tụy của các thànhviên và hiệu quả hoạt động của các Ban, tiêu biểu là sự phát hiện, chỉ rõ nhữngsai sót, bất cập trong việc triển khai thực hiện Nghị quyết của  HĐND xã; kết quả thẩm tra, góp ý đối với cácdự thảo nghị quyết, đề án của UBND xã.

Bên cạnh những mặt thuận lợi, kết quả đạtđược của việc thí điểm thành lập các Ban của HĐND xã, chúng tôi cũng thấy đượcnhững mặt hạn chế, tồn tại của việc thí điểm, đó là việc cơ cấu thành phần đạibiểu vào các ban, do chưa được chuẩn bị từ trước lúc bầu cử nên mang tính thụđộng, chắp vá; việc tổ chức hai ban đã khó tránh tình trạng chồng chéo về nhiệmvụ, nhất là nhiệm vụ thẩm tra các dự thảo nghị quyết, về giám sát việc thi hànhpháp luật và nghị quyết của HĐND cùng cấp và của cấp trên; yêu cầu tăng thêm sốđại biểu hoạt động chuyên trách, yêu cầu cả về số lượng và chất lượng cán bộgiúp việc các ban…

3.   Còn đấy – những điều cần nghiên cứu, hoàn thiện

Trong khi đang băn khoăn, suy nghĩ về nhữngmặt được và chưa được của việc thí điểm tại Bình Phước, chúng tôi lại được vănthư chuyển đến Ban Công tác đại biểu công văn số 348/ HĐND-VP ngày 16/01/2013của HĐND tỉnh Hà Giang, cũng xin phép được thí điểm thành lập hai ban của HĐNDcấp xã tại ba điểm của tỉnh Hà Giang. Thế là, chúng tôi lại phải có công văn(số 29/ BCTĐB – CTĐB ngày 21/01/2013) trả lời Thường trực HĐND tỉnh Hà Giang,với nội dung tương tự như công văn trả lời Thường trực HĐND tỉnh Bình Phước.

Vấn đề cần nghiên cứu, hoàn thiện mà tôi muốn đề cập ở đây, trước hết là về hệ thống pháp luật của nước ta. Mỗi cuộc thí điểm, đề án được triển khai đã khiến tôi liên tưởng đến những cây non trong vườn ươm và khu rừng của tương lai. Cùng với sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật, vấn đề xác định cụ thể, ổn định các cấp chính quyền địa phương; phâncông, phân cấp về quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn của các cơ quan quản lý nhà nước là hết sức quan trọng. Ý kiến của không chỉ cử tri mà của nhiều cán bộ,viên chức ở cấp cơ sở về vấn đề kiểm soát, giám sát cơ quan hành chính địaphương là cần thiết và không bao giờ được xem nhẹ. Hy vọng lần sửa đổi Hiếnpháp sắp tới và việc sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các văn bản quy phạm phápluật liên quan đến tổ chức và hoạt động của các cấp chính quyền địa phương sẽgóp phần khắc phục, xóa bỏ tình trạng “lách luật” hoặc khó xử như trường hợp trên đây của chúng tôi./. 

                                       Nguyễn Viết Lểnh – Phó Trưởng Ban Công tác đại biểu

      

 
  • Ông Nguyễn Văn Tố Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (2/3/1946 - 8/11/1946)
  • Bà Nguyễn Thị Kim Ngân Chủ tịch Quốc hội khóa XIV (Từ ngày 31/3/2016)
  • Ông Bùi Bằng Đoàn Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (9/11/1946 - 13/4/1955)
  • Ông Tôn Đức Thắng Trưởng ban thường trực quốc hội khoá I (20/9/1955 - 15/7/1960)
  • Ông Trường Chinh Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khoá II, III, IV, V, VI (15/7/1960 - 04/7/1981)
  • Ông Nguyễn Hữu Thọ Chủ tịch Quốc hội khoá VII (4/7/1981 – 18/6/1987)
  • Ông Lê Quang Đạo Chủ tịch Quốc hội khoá VIII (18/6/1987 – 23/9/1992)
  • Ông Nông Đức Mạnh Chủ tịch Quốc hội khoá IX, X (23/9/1992 – 27/6/2001)
  • Ông Nguyễn Văn An Chủ tịch Quốc hội khoá X, XI (27/6/2001 - 26/6/2006)
  • Ông Nguyễn Phú Trọng Chủ tịch Quốc hội XI, XII (27/6/2006 - 23/7/2011)
  • Ông Nguyễn Sinh Hùng Chủ tịch Quốc hội khoá XIII (Từ 23/7/2011)

Quốc hội khóa XIV:


Tổng số đại biểu được bầu là 496 người (số liệu đến tháng 6/2018 là: 487 người);

- Đại biểu ở các cơ quan, tổ chức ởTrung ương: 182 người (tỷ lệ 36,70%);

- Đại biểu ở địa phương: 312 người (tỷ lệ 62,90%);

- Đại biểu tự ứng cử: 2 người (tỷ lệ 0,4%).

- Đại biểu là người dân tộc thiểu số:86 người (tỷ lệ 17,30%);

- Đại biểu nữ: 133 người (tỷ lệ26,80%);

- Đại biểu là người ngoài Đảng: 21người (tỷ lệ 4,20%);

- Đại biểu trẻ tuổi (dưới 40 tuổi):71 người (tỷ lệ 14,30%);

- Đại biểu Quốc hội khóa tái cử: 160người (tỷ lệ 32,30%);

- Đại biểu tham gia Quốc hội lần đầu:317 người (tỷ lệ 63,90%);

- Đại biểu có trình độ: Trên đại học:310 người (tỷ lệ 62,50%); đại học: 180 người (tỷ lệ 36,30%); dưới đại học: 6người (tỷ lệ 1,20%).

WEBLINK